9. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı 3. senaryo meb Test 2

Prokaryot ve ökaryot hücreler arasındaki temel farklarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Prokaryot hücrelerde ribozom bulunmazken, ökaryot hücrelerde bulunur.

B) Ökaryot hücrelerde kalıtım materyali sitoplazmada dağınık halde bulunurken, prokaryot hücrelerde çekirdek içinde yer alır.

C) Prokaryot hücreler zarla çevrili organellere sahip değilken, ökaryot hücreler zarla çevrili organellere sahiptir.

D) Tüm prokaryot hücrelerde hücre duvarı bulunurken, tüm ökaryot hücrelerde bulunmaz.

E) Prokaryot hücreler çok hücreli organizmaları oluştururken, ökaryot hücreler tek hücreli organizmaları oluşturur.

Sevgili öğrenciler, hücreler canlıların temel yapı birimleridir ve iki ana kategoriye ayrılırlar: prokaryot ve ökaryot hücreler. Bu iki hücre tipi arasındaki farkları anlamak, biyolojinin temelini kavramak için çok önemlidir. Şimdi sorumuzdaki seçenekleri adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.

• A) Prokaryot hücrelerde ribozom bulunmazken, ökaryot hücrelerde bulunur.

  Bu ifade yanlıştır. Ribozomlar, protein sentezinin yapıldığı evrensel organellerdir. Hem prokaryot (bakteri, arke) hem de ökaryot (bitki, hayvan, mantar, protist) hücrelerde bulunurlar. Prokaryotlarda sitoplazmada serbest halde bulunurken, ökaryotlarda sitoplazmada serbest veya endoplazmik retikulum üzerinde bulunabilirler. Dolayısıyla, ribozomlar her iki hücre tipinde de mevcuttur.

• B) Ökaryot hücrelerde kalıtım materyali sitoplazmada dağınık halde bulunurken, prokaryot hücrelerde çekirdek içinde yer alır.

  Bu ifade de yanlıştır ve aslında tam tersini söylemektedir. Prokaryot hücrelerde kalıtım materyali (DNA) zarla çevrili bir çekirdek içinde değil, sitoplazmanın nükleoid adı verilen bir bölgesinde dağınık halde bulunur. Ökaryot hücrelerde ise kalıtım materyali (DNA) zarla çevrili bir çekirdek içinde düzenli bir şekilde yer alır.

• C) Prokaryot hücreler zarla çevrili organellere sahip değilken, ökaryot hücreler zarla çevrili organellere sahiptir.

  Bu ifade doğrudur. Prokaryot hücrelerin en belirgin özelliklerinden biri, çekirdek ve mitokondri, endoplazmik retikulum, Golgi aygıtı, lizozomlar, kloroplastlar gibi zarla çevrili hiçbir organele sahip olmamalarıdır. Sadece ribozomları vardır ki ribozomlar zarla çevrili değildir. Ökaryot hücreler ise zarla çevrili bir çekirdeğe ve yukarıda saydığımız gibi birçok farklı zarla çevrili organele sahiptir. Bu, prokaryot ve ökaryot hücreler arasındaki en temel ve önemli farklardan biridir.

• D) Tüm prokaryot hücrelerde hücre duvarı bulunurken, tüm ökaryot hücrelerde bulunmaz.

  Bu ifade yanlıştır. Çoğu prokaryot hücrede (bakteri ve arkelerde) hücre duvarı bulunsa da, Mycoplasma gibi bazı istisnalar vardır. Ökaryot hücrelere baktığımızda ise, bitki hücrelerinde ve mantar hücrelerinde hücre duvarı bulunur. Hayvan hücrelerinde hücre duvarı bulunmaz. Dolayısıyla, "tüm prokaryotlarda bulunur" ve "tüm ökaryotlarda bulunmaz" ifadeleri doğru değildir.

• E) Prokaryot hücreler çok hücreli organizmaları oluştururken, ökaryot hücreler tek hücreli organizmaları oluşturur.

  Bu ifade yanlıştır. Prokaryot organizmaların büyük çoğunluğu tek hücrelidir (bazıları koloni oluşturabilir). Ökaryot organizmalar ise hem tek hücreli (örneğin amip, paramesyum, maya) hem de çok hücreli (örneğin bitkiler, hayvanlar, mantarlar) olabilirler. Bu nedenle, seçenek tam tersini iddia etmektedir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, prokaryot ve ökaryot hücreler arasındaki temel farkı en doğru şekilde ifade eden seçenek C'dir.

Cevap C seçeneğidir.