Bitkilerin büyüme ve gelişmesinde etkili olan hormonlar, farklı dokularda üretilerek hedef hücrelere taşınır ve çeşitli fizyolojik olayları düzenler. Aşağıdaki bitki hormonu ve temel görevi eşleştirmelerinden hangisi hatalıdır?
A) Oksin: Hücre uzamasını teşvik etme, apikal dominansi sağlama.
B) Sitokinin: Hücre bölünmesini teşvik etme, yaşlanmayı geciktirme.
C) Giberellin: Tohum çimlenmesini uyarma, gövde uzamasını sağlama.
D) Absisik Asit: Stomaların kapanmasını sağlama, tohum dormansisini teşvik etme.
E) Etilen: Kök büyümesini engelleme, çiçeklenmeyi hızlandırma.
Bitki hormonları, bitkilerin büyüme, gelişme, üreme ve çevresel streslere tepki verme gibi birçok fizyolojik sürecini düzenleyen kimyasal habercilerdir. Her hormonun kendine özgü görevleri vardır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Oksin: Oksinler, bitki büyümesinde çok önemli rol oynayan hormonlardır. Hücre uzamasını teşvik ederler, özellikle gövde ve kök uçlarında. Ayrıca, tepe tomurcuğunun yan tomurcukların gelişimini baskılamasıyla bilinen apikal dominansi (uç baskınlığı) olayında da etkilidirler. Bu eşleştirme doğrudur.
- B) Sitokinin: Sitokininler, hücre bölünmesini (mitoz) teşvik eden hormonlardır. Özellikle meristematik dokularda aktif rol oynarlar. Aynı zamanda bitkilerde yaşlanmayı (senesens) geciktirici etkileri vardır, örneğin yaprakların daha uzun süre yeşil kalmasını sağlarlar. Bu eşleştirme doğrudur.
- C) Giberellin: Giberellinler, tohum çimlenmesini uyarmada ve gövde uzamasını sağlamada kritik rol oynarlar. Tohum dormansisini kırarak çimlenmeyi başlatır ve özellikle cüce bitkilerde gövde boyunun uzamasını teşvik ederler. Bu eşleştirme doğrudur.
- D) Absisik Asit (ABA): Absisik asit, genellikle stres hormonu olarak bilinir. Kuraklık gibi stres koşullarında stomaların kapanmasını sağlayarak su kaybını önler. Ayrıca, tohum dormansisini teşvik ederek tohumların uygun olmayan koşullarda çimlenmesini engeller. Bu eşleştirme doğrudur.
- E) Etilen: Etilen, gaz formunda bir hormondur. Meyve olgunlaşmasını hızlandırma, yaprak dökümünü teşvik etme ve yaşlanma süreçlerinde etkilidir. Kök büyümesini engelleme (yüksek konsantrasyonlarda) görevlerinden biri olsa da, "çiçeklenmeyi hızlandırma" görevi etilenin temel ve genel bir özelliği değildir. Etilen bazı bitkilerde çiçeklenmeyi başlatabilir (örneğin ananasta), ancak genel olarak çiçeklenmeyi hızlandırmak yerine, çiçeklerin yaşlanmasını ve dökülmesini teşvik edebilir. Çiçeklenmeyi hızlandırma görevi daha çok giberellinler ile ilişkilidir. Bu nedenle, bu eşleştirme hatalıdır.
Cevap E seçeneğidir.
