Bir bitkide, su stresi koşullarında stomaların kapanmasını sağlayarak su kaybını azaltan ve tohum dormansisini indükleyen hormon aşağıdakilerden hangisidir?
A) Oksin
B) Giberellin
C) Sitokinin
D) Absisik asit
E) Etilen
Bitkilerde hormonlar, büyüme, gelişme ve çevresel koşullara adaptasyon gibi birçok fizyolojik süreci düzenleyen kimyasal habercilerdir. Bu soruda, iki önemli fonksiyona sahip bir hormon aranıyor: su stresi altında stomaların kapanması ve tohum dormansisinin indüklenmesi.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
A) Oksin: Oksinler, bitkilerde hücre uzamasını, apikal dominansiyi (uç tomurcuğun büyümesini), kök gelişimini ve fototropizma gibi olayları düzenleyen önemli büyüme hormonlarıdır. Su stresi veya tohum dormansisi ile doğrudan ilişkili değildirler.
B) Giberellin: Giberellinler, özellikle gövde uzamasını, tohum çimlenmesini (dormansiyi kırarak) ve meyve gelişimini teşvik eden hormonlardır. Tohum dormansisini indüklemek yerine, tam tersine, dormansiyi kırarak çimlenmeyi başlatma eğilimindedirler.
C) Sitokinin: Sitokininler, hücre bölünmesini (sitokinezi) teşvik eden, yaşlanmayı geciktiren ve sürgün gelişimini düzenleyen hormonlardır. Su stresi veya tohum dormansisi ile doğrudan birincil ilişkileri yoktur.
D) Absisik asit (ABA): Absisik asit, bitkilerde "stres hormonu" olarak bilinir. Su kıtlığı gibi olumsuz koşullarda bitkinin su kaybını azaltmak için stomaların kapanmasını sağlar. Ayrıca, tohumların uygun olmayan koşullarda çimlenmesini önlemek için tohum dormansisini indükler ve sürdürülmesinde önemli rol oynar. Bu iki fonksiyon, soruda belirtilen özelliklerle birebir örtüşmektedir.
E) Etilen: Etilen, gaz formunda bir hormon olup, meyve olgunlaşması, yaprak dökümü (absisyon), yaşlanma (senesens) ve bazı stres tepkilerinde rol oynar. Stomata kapanması veya tohum dormansisi indüklenmesi birincil görevleri arasında değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, hem su stresi altında stomaların kapanmasını sağlayarak su kaybını azaltma hem de tohum dormansisini indükleme görevlerini üstlenen hormon absisik asittir.
