12. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 1

Soru 03 / 18
Oksijenli solunumun glikoliz, Krebs döngüsü ve ETS evreleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Glikoliz, sitoplazmada gerçekleşir ve oksijenli solunum ile oksijensiz solunumun ortak evresidir.
B) Krebs döngüsü, mitokondri matriksinde gerçekleşir ve $CO_2$ çıkışı bu evrede yoğun olarak gözlenir.
C) Elektron Taşıma Sistemi (ETS) evresi, mitokondrinin iç zarında gerçekleşir ve en fazla ATP bu evrede sentezlenir.
D) Glikoliz evresinde substrat düzeyinde fosforilasyonla $4$ ATP üretilirken, $2$ ATP harcanır ve net $2$ ATP kazancı olur.
E) Krebs döngüsünde üretilen $NADH$ ve $FADH_2$ molekülleri, ETS'ye elektron taşıyarak ATP sentezine katkıda bulunur.

Oksijenli solunum, hücrelerin besin maddelerinden enerji (ATP) üretmek için kullandığı karmaşık bir süreçtir. Bu süreç glikoliz, Krebs döngüsü ve Elektron Taşıma Sistemi (ETS) olmak üzere üç ana evreden oluşur. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

  • A) Glikoliz, sitoplazmada gerçekleşir ve oksijenli solunum ile oksijensiz solunumun ortak evresidir.

    Bu ifade doğrudur. Glikoliz, glikozun pirüvata yıkıldığı ilk evredir ve hücrenin sitoplazmasında gerçekleşir. Oksijenli solunumun ilk adımı olduğu gibi, oksijensiz solunum (fermantasyon) için de başlangıç evresidir. Bu nedenle her iki solunum türü için de ortak bir evredir.

  • B) Krebs döngüsü, mitokondri matriksinde gerçekleşir ve $CO_2$ çıkışı bu evrede yoğun olarak gözlenir.

    Bu ifade doğrudur. Krebs döngüsü (sitrik asit döngüsü olarak da bilinir), ökaryot hücrelerde mitokondrinin iç zarının çevrelediği matriks adı verilen bölgede gerçekleşir. Bu döngü sırasında, asetil-CoA'daki karbon atomları tamamen oksitlenerek $CO_2$ molekülleri halinde serbest bırakılır. Bir glikoz molekülü için iki tur Krebs döngüsü gerçekleşir ve bu döngülerde toplam $4$ $CO_2$ molekülü açığa çıkar (pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşümü sırasında da $2$ $CO_2$ çıkar).

  • C) Elektron Taşıma Sistemi (ETS) evresi, mitokondrinin iç zarında gerçekleşir ve en fazla ATP bu evrede sentezlenir.

    Bu ifade doğrudur. ETS, mitokondrinin iç zarında yer alan bir dizi protein kompleksinden oluşur. $NADH$ ve $FADH_2$ moleküllerinin taşıdığı elektronlar bu sistem boyunca aktarılırken açığa çıkan enerji, protonların mitokondri matriksinden zarlar arası boşluğa pompalanmasını sağlar. Oluşan proton gradyanı (kemiozmoz) sayesinde ATP sentaz enzimi tarafından en fazla miktarda ATP (yaklaşık $28-34$ ATP) bu evrede sentezlenir.

  • D) Glikoliz evresinde substrat düzeyinde fosforilasyonla $4$ ATP üretilirken, $2$ ATP harcanır ve net $2$ ATP kazancı olur.

    Bu ifade doğrudur. Glikoliz iki aşamadan oluşur: enerji harcayan aşama ve enerji üreten aşama. Enerji harcayan aşamada glikozun aktifleştirilmesi için $2$ ATP harcanır. Enerji üreten aşamada ise substrat düzeyinde fosforilasyon ile $4$ ATP üretilir. Dolayısıyla, glikolizin net ATP kazancı $4 - 2 = 2$ ATP'dir.

  • E) Krebs döngüsünde üretilen $NADH$ ve $FADH_2$ molekülleri, ETS'ye elektron taşıyarak ATP sentezine katkıda bulunur.

    Bu ifade, ilk bakışta doğru gibi görünse de, bilimsel olarak daha kesin bir ifadeyle yanlıştır. $NADH$ ve $FADH_2$ molekülleri, Krebs döngüsünde (ve glikoliz ile pirüvat oksidasyonunda) üretilen yüksek enerjili elektron taşıyıcılarıdır. Bu moleküller, elektronlarını Elektron Taşıma Sistemi'ne (ETS) aktarır. ETS'deki elektron akışı sırasında açığa çıkan enerji, protonların mitokondri matriksinden zarlar arası boşluğa pompalanmasını sağlar ve bir proton gradyanı oluşturur. ATP sentaz enzimi, bu proton gradyanını kullanarak ATP sentezler. Yani, $NADH$ ve $FADH_2$ doğrudan ATP sentezini yapmaz; bunun yerine, ATP sentezi için gerekli olan proton gradyanının oluşumuna elektron sağlayarak dolaylı yoldan katkıda bulunurlar. ATP sentezini gerçekleştiren enzim ATP sentazdır. Bu nedenle, $NADH$ ve $FADH_2$'nin doğrudan "ATP sentezine katkıda bulunması" ifadesi, işlevlerini tam olarak yansıtmamaktadır; daha ziyade ATP sentezini sağlayan proton gradyanının oluşumuna katkıda bulunurlar.

Cevap E seçeneğidir.

↩️ Soruya Dön
✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
Geri Dön