Bitki gelişiminde önemli rol oynayan hormonlardan biri olan sitokininler, özellikle hücre bölünmesi ve farklılaşması üzerinde etkilidir.
Aşağıdaki bitkisel olaylardan hangisi, sitokinin hormonunun doğrudan veya dolaylı etkileri arasında yer almaz?
A) Tohumların çimlenmesini teşvik etme
B) Yan tomurcukların gelişimini hızlandırma
C) Yaprak yaşlanmasını geciktirme
D) Kök uzamasını baskılama ve yan kök oluşumunu teşvik etme
E) Gövde uzamasını teşvik etme
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bitki hormonları, bitkilerin büyüme ve gelişme süreçlerini düzenleyen çok önemli kimyasal habercilerdir. Sitokininler de bu hormonlardan biridir ve özellikle hücre bölünmesi ve farklılaşması üzerindeki etkileriyle bilinirler. Şimdi sorumuzdaki seçenekleri sitokininlerin bilinen etkileri açısından tek tek inceleyelim:
- A) Tohumların çimlenmesini teşvik etme: Sitokininler, tohumların dormansisini (uyku halini) kırarak çimlenmeyi teşvik edebilirler. Bu, sitokininlerin bilinen bir etkisidir.
- B) Yan tomurcukların gelişimini hızlandırma: Bitkilerde apikal dominansi (uç tomurcuğun büyümesinin yan tomurcukları baskılaması) durumu vardır. Sitokininler, apikal dominansiyi kırarak yan tomurcukların gelişimini teşvik eder ve bitkinin daha dallı bir yapıya sahip olmasını sağlarlar. Bu da sitokininlerin önemli bir etkisidir.
- C) Yaprak yaşlanmasını geciktirme: Sitokininler, bitki organlarının, özellikle yaprakların yaşlanma (senesens) sürecini geciktirici etkiye sahiptir. Bu sayede yapraklar daha uzun süre yeşil kalabilir ve fotosentez yapmaya devam edebilir. Bu da sitokininlerin bilinen bir etkisidir.
- D) Kök uzamasını baskılama ve yan kök oluşumunu teşvik etme: Sitokininler, genellikle birincil kök uzamasını baskılarken, yan köklerin oluşumunu teşvik ederler. Bu etki, oksinlerle birlikte kök gelişiminin karmaşık düzenlenmesinde önemli rol oynar. Bu da sitokininlerin kökler üzerindeki bir etkisidir.
- E) Gövde uzamasını teşvik etme: Gövde uzaması (boyuna büyüme) üzerinde birincil etkiye sahip olan hormonlar genellikle oksinler ve giberellinlerdir. Oksinler hücre uzamasını sağlarken, giberellinler de özellikle boğum aralarının uzamasını teşvik eder. Sitokininler hücre bölünmesini teşvik etse de, doğrudan ve birincil olarak gövde uzamasını teşvik eden hormonlar değillerdir. Aksine, yüksek sitokinin/oksin oranı bazen daha kısa ve bodur bitkilere neden olabilir.
Bu bilgiler ışığında, gövde uzamasını teşvik etme, sitokinin hormonunun doğrudan veya dolaylı etkileri arasında yer almaz.
Cevap E seçeneğidir.
