Merhaba sevgili öğrenciler!
Fotosentez, bitkilerin yaşaması için hayati bir süreçtir ve hızı birçok çevresel faktörden etkilenir. Bu faktörler arasında ışık şiddeti, karbondioksit ($CO_2$) derişimi ve sıcaklık en önemlilerindendir. Bir faktörün artırılması, fotosentez hızını belirli bir noktaya kadar artırabilir, ancak diğer faktörlerden biri sınırlayıcı hale geldiğinde hız artışı durur ve bir plato çizer. Buna "sınırlayıcı faktörler yasası" denir.
- Deney I'in İncelenmesi:
- Bu deneyde, ortamdaki $CO_2$ derişimi sabit ve optimum seviyede tutulurken, ışık şiddeti sürekli artırılmıştır.
- Başlangıçta, ışık şiddeti arttıkça fotosentez hızı da artacaktır.
- Ancak, $CO_2$ derişimi sabit olduğu için, belirli bir ışık şiddetinden sonra fotosentez hızı $CO_2$ miktarı tarafından sınırlanmaya başlayacaktır. Yani, ne kadar çok ışık verilirse verilsin, yeterli $CO_2$ olmadığı için fotosentez hızı daha fazla artamayacak ve bir plato çizecektir.
- Dolayısıyla, bu deneyde fotosentez hızında sürekli bir artış gözlenmesi beklenmez.
- Deney II'nin İncelenmesi:
- Bu deneyde, ışık şiddeti sabit ve optimum seviyede tutulurken, $CO_2$ derişimi sürekli artırılmıştır.
- Benzer şekilde, başlangıçta $CO_2$ derişimi arttıkça fotosentez hızı da artacaktır.
- Ancak, ışık şiddeti sabit olduğu için, belirli bir $CO_2$ derişiminden sonra fotosentez hızı ışık şiddeti tarafından sınırlanmaya başlayacaktır. Yani, ne kadar çok $CO_2$ verilirse verilsin, yeterli ışık olmadığı için fotosentez hızı daha fazla artamayacak ve bir plato çizecektir.
- Dolayısıyla, bu deneyde de fotosentez hızında sürekli bir artış gözlenmesi beklenmez.
- Deney III'ün İncelenmesi:
- Bu deneyde, ışık şiddeti ve $CO_2$ derişimi düşük seviyede tutulurken, sıcaklık optimum seviyeye getirilmiştir.
- Fotosentez hızı, en düşük seviyede olan sınırlayıcı faktör tarafından belirlenir. Bu durumda, ışık şiddeti ve $CO_2$ derişimi zaten düşük (sınırlayıcı) seviyelerdedir.
- Sıcaklığın optimum seviyeye getirilmesi, eğer sıcaklık başlangıçta çok düşük ve sınırlayıcı idiyse, fotosentez hızını bir miktar artırabilir. Ancak, temel reaktanlar olan ışık ve $CO_2$ yetersiz olduğu için, sıcaklığın optimum olması bile fotosentez hızının çok yüksek seviyelere çıkmasını veya sürekli artmasını sağlamaz. Hız, düşük ışık ve $CO_2$ seviyeleriyle sınırlı kalacaktır.
- Dolayısıyla, bu deneyde de fotosentez hızında sürekli bir artış gözlenmesi beklenmez.
Sonuç olarak, verilen her üç deneyde de, bir faktör artırılırken veya optimuma getirilirken, diğer bir faktörün sabit veya düşük seviyede kalması nedeniyle fotosentez hızı belirli bir noktadan sonra sınırlanacak ve sürekli bir artış gözlenmeyecektir.
Cevap E seçeneğidir.
