11. sınıf coğrafya 2. dönem 2. yazılı 3. senaryo meb Test 1

Sanayileşme ve kentleşme süreçlerinin hız kazanmasıyla birlikte, tarım sektörünün ekonomideki payı genellikle değişime uğrar.
Bir ülkenin ekonomik gelişim süreci göz önüne alındığında, tarım sektörünün ekonomi içindeki rolü hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Gelişmiş ülkelerde tarımın GSYİH'ye katkısı, gelişmekte olan ülkelere göre daha yüksektir.

B) Ekonomik geliştikçe tarımda çalışan nüfus oranı artar.

C) Gelişmiş ülkelerde tarım, genellikle ihracat odaklı ve yüksek katma değerli ürünlere yöneliktir.

D) Gelişmekte olan ülkelerde tarımsal üretimde modernleşme hızı, sanayileşmiş ülkelerden daha fazladır.

E) Tarım sektörünün modernizasyonu, iş gücü talebini artırarak istihdama olumlu katkı sağlar.

Sevgili öğrenciler, ekonomik gelişim süreci, bir ülkenin sektörler arası dengesini kökten değiştiren dinamik bir yolculuktur. Sanayileşme ve kentleşme, bu değişimin en önemli itici güçlerindendir. Şimdi, tarım sektörünün bu süreçteki rolünü adım adım inceleyelim ve doğru ifadeyi bulalım.

• A) Gelişmiş ülkelerde tarımın GSYİH'ye katkısı, gelişmekte olan ülkelere göre daha yüksektir.

  Bu ifade yanlıştır. Ekonomik gelişimle birlikte, bir ülkenin GSYİH'si içinde tarım sektörünün payı genellikle azalır. Gelişmiş ülkelerde tarım sektörü oldukça verimli olsa da, GSYİH'ye katkısı sanayi ve hizmet sektörlerine kıyasla çok düşüktür (genellikle %1-3 civarı). Gelişmekte olan ülkelerde ise bu oran çok daha yüksek olabilir.

• B) Ekonomik geliştikçe tarımda çalışan nüfus oranı artar.

  Bu ifade de yanlıştır. Ekonomik gelişim, tarımda modernleşmeyi ve makineleşmeyi beraberinde getirir. Bu durum, birim üretim için daha az iş gücüne ihtiyaç duyulmasına neden olur. Dolayısıyla, tarımda çalışan nüfus oranı azalır ve bu nüfus sanayi ile hizmet sektörlerine kayar.

• C) Gelişmiş ülkelerde tarım, genellikle ihracat odaklı ve yüksek katma değerli ürünlere yöneliktir.

  Bu ifade doğrudur. Gelişmiş ülkelerde tarım, ileri teknoloji, Ar-Ge ve modern yöntemlerle yapılır. Üretim, sadece temel gıda ihtiyacını karşılamanın ötesine geçerek, organik ürünler, özel ürünler, işlenmiş gıdalar gibi yüksek katma değerli ve genellikle ihracata yönelik ürünlere odaklanır. Bu sayede, azalan iş gücü ve araziye rağmen yüksek verimlilik ve ekonomik değer elde edilir.

• D) Gelişmekte olan ülkelerde tarımsal üretimde modernleşme hızı, sanayileşmiş ülkelerden daha fazladır.

  Bu ifade yanlıştır. Gelişmekte olan ülkeler modernleşme çabası içinde olsalar da, sermaye, teknoloji, altyapı ve eğitim eksiklikleri nedeniyle modernleşme hızları genellikle sanayileşmiş ülkelerden daha düşüktür. Sanayileşmiş ülkeler, tarımda da sürekli yenilik ve teknolojik gelişmeleri takip ederek modernleşme hızlarını korurlar.

• E) Tarım sektörünün modernizasyonu, iş gücü talebini artırarak istihdama olumlu katkı sağlar.

  Bu ifade yanlıştır. Tarım sektöründeki modernizasyon (makineleşme, otomasyon, verimli teknikler), genellikle birim üretim başına düşen iş gücü ihtiyacını azaltır. Bu durum, tarımsal istihdamın azalmasına yol açar ve kırsal kesimden kentlere göçü tetikler. Modernizasyon, daha az ama daha nitelikli iş gücüne ihtiyaç duyar.

Bu analizler ışığında, ekonomik gelişim sürecinde tarım sektörünün rolünü en doğru şekilde açıklayan ifade C seçeneğidir.

Cevap C seçeneğidir.