10. sınıf tarih 2. dönem 2. yazılı 6. senaryo meb Test 1

$18.$ yüzyılda İngiltere'de başlayan Sanayi İnkılabı, Avrupa'da sanayileşmeyi hızlandırmış ve bu durum sömürgecilik faaliyetlerine yeni bir boyut kazandırmıştır.
Sanayi İnkılabı'nın sömürgecilik üzerindeki en belirgin etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sömürgeciliğin tamamen sona ermesi ve uluslararası iş birliğinin artması.

B) Sömürgelerin sadece askeri üs olarak kullanılmaya başlanması.

C) Sömürgelerin hammadde kaynağı ve mamul madde pazarı olarak öneminin artması.

D) Sömürgeci devletlerin, sömürgelerin kültürel gelişimine daha fazla önem vermesi.

E) Sömürgelerde yerel yönetimlerin güçlendirilerek özerkliklerinin sağlanması.

Sanayi İnkılabı, üretimde insan ve hayvan gücünden makine gücüne geçişi ifade eder. Bu devrim, Avrupa'da büyük bir ekonomik ve sosyal dönüşüme yol açmıştır. Soru, bu inkılabın sömürgecilik üzerindeki en belirgin etkisini sormaktadır. Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:

• A) Sömürgeciliğin tamamen sona ermesi ve uluslararası iş birliğinin artması.

  Bu seçenek yanlıştır. Sanayi İnkılabı, sömürgeciliği sona erdirmek yerine, yeni hammadde kaynakları ve pazar arayışıyla sömürgeciliği daha da yoğunlaştırmıştır. "Yeni Sömürgecilik" veya "Emperyalizm" dönemi olarak bilinen bu süreçte, uluslararası iş birliği yerine rekabet ve çatışmalar artmıştır.

• B) Sömürgelerin sadece askeri üs olarak kullanılmaya başlanması.

  Bu seçenek eksiktir ve yanlıştır. Sömürgeler askeri üs olarak kullanılmış olsa da, Sanayi İnkılabı'nın asıl etkisi ekonomik ihtiyaçlardan kaynaklanmıştır. Sadece askeri üs olarak kullanmak, sömürgeciliğin temel motivasyonunu açıklamaz.

• C) Sömürgelerin hammadde kaynağı ve mamul madde pazarı olarak öneminin artması.

  Bu seçenek doğrudur. Sanayi İnkılabı ile birlikte fabrikalar kurulmuş, üretim kapasitesi artmıştır. Bu durum iki temel ihtiyacı ortaya çıkarmıştır:

  • Hammadde İhtiyacı: Fabrikalarda işlenecek pamuk, kömür, demir, kauçuk gibi bol ve ucuz hammaddeye ihtiyaç duyulmuştur. Bu hammaddeler genellikle sömürge bölgelerinden sağlanmıştır.
  • Pazar İhtiyacı: Üretilen mamul (işlenmiş) malların satılabileceği geniş pazarlara ihtiyaç duyulmuştur. Sömürgeler, sanayileşmiş ülkelerin ürünlerini satabileceği, rekabetin olmadığı veya az olduğu hazır pazarlar haline gelmiştir.

  Bu iki faktör, sömürgeciliğin ekonomik boyutunu güçlendirmiş ve Sanayi İnkılabı'nın sömürgecilik üzerindeki en belirgin etkisi olmuştur.

• D) Sömürgeci devletlerin, sömürgelerin kültürel gelişimine daha fazla önem vermesi.

  Bu seçenek yanlıştır. Sömürgeci devletlerin önceliği, sömürgelerin kültürel gelişiminden ziyade, ekonomik ve siyasi çıkarlarını maksimize etmekti. Hatta çoğu zaman yerel kültürler bastırılmış veya yok sayılmıştır.

• E) Sömürgelerde yerel yönetimlerin güçlendirilerek özerkliklerinin sağlanması.

  Bu seçenek yanlıştır. Sömürgecilik, sömürgeci devletin sömürge üzerindeki kontrolünü artırmayı ve yerel yönetimleri kendi çıkarları doğrultusunda kullanmayı veya zayıflatmayı amaçlamıştır. Özerklik sağlamak, sömürgeciliğin doğasına aykırıdır.

Sanayi İnkılabı'nın getirdiği üretim artışı ve hammadde/pazar ihtiyacı, sömürgeciliği tamamen yeni bir boyuta taşımış ve sömürgeleri bu yeni ekonomik sistemin vazgeçilmez bir parçası haline getirmiştir.

Cevap C seçeneğidir.