Osmanlı denizciliği, özellikle $16$. yüzyılda Akdeniz'de önemli bir güç olmuştur. Ancak $17$. yüzyıldan itibaren Avrupa'daki denizcilik teknolojilerindeki gelişmeler ve coğrafi keşiflerin etkisiyle Osmanlı donanması eski gücünü kaybetmeye başlamıştır.
Osmanlı donanmasının $17$. yüzyıldan itibaren eski gücünü kaybetmesinde aşağıdaki faktörlerden hangisinin daha az etkili olduğu söylenebilir?
A) Kadırgadan kalyona geçişin gecikmesi
B) Tersanelerin teknolojik yeniliklere ayak uyduramaması
C) Denizcilik eğitiminde gerilemeler yaşanması
D) Avrupa devletlerinin okyanuslara açılması
E) Kapıkulu askerlerinin isyanları
