11. sınıf tarih 2. dönem 2. yazılı 2. senaryo Test 2

Islahat Fermanı ($1856$), Tanzimat Fermanı'nın bir devamı niteliğinde olup, özellikle Kırım Savaşı sonrasında imzalanan Paris Antlaşması'nın bir şartı olarak ilan edilmiştir. Bu ferman, Osmanlı Devleti'ndeki gayrimüslimlere yönelik yeni düzenlemeler getirmiştir.

Islahat Fermanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Ferman, Paris Antlaşması'nın imzalanmasından sonra ilan edilmiştir.

B) Gayrimüslimlere devlet memuru olma hakkı tanınmıştır.

C) Cizye ve haraç gibi vergiler kaldırılarak vergi eşitliği sağlanmıştır.

D) Gayrimüslimler de askerlik yapma veya bedel ödeme yükümlülüğü getirmiştir.

E) Yabancıların Osmanlı topraklarında mülk edinme hakkını genişletmiştir.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Islahat Fermanı, Osmanlı Devleti'nin modernleşme çabalarında ve özellikle gayrimüslim tebaanın haklarını düzenlemede önemli bir dönüm noktasıdır. Bu fermanın içeriğini doğru anlamak, dönemin siyasi ve sosyal yapısını kavramak için kritik öneme sahiptir. Şimdi, Islahat Fermanı ile ilgili verilen ifadeleri tek tek inceleyelim ve hangisinin yanlış olduğunu bulalım.

• A) Ferman, Paris Antlaşması'nın imzalanmasından sonra ilan edilmiştir.

  Bu ifade yanlıştır. Islahat Fermanı, 18 Şubat 1856 tarihinde ilan edilmiştir. Paris Antlaşması ise Kırım Savaşı'nı sona erdiren ve Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletler hukukuna dahil edilmesini sağlayan antlaşma olup, 30 Mart 1856 tarihinde imzalanmıştır. Yani Ferman, Paris Antlaşması'nın imzalanmasından *önce*, antlaşmanın bir şartı olarak ve Avrupalı devletlerin baskısıyla ilan edilmiştir. Hatta Ferman'ın hükümleri Paris Antlaşması'na da dahil edilmiştir. Bu yüzden A seçeneği doğru değildir.

• B) Gayrimüslimlere devlet memuru olma hakkı tanınmıştır.

  Bu ifade doğrudur. Islahat Fermanı ile gayrimüslimlerin de devlet memuru olabilmelerinin önü açılmıştır. Bu, Osmanlı toplumunda eşitlik ilkesinin pekiştirilmesi adına atılmış önemli bir adımdır.

• C) Cizye ve haraç gibi vergiler kaldırılarak vergi eşitliği sağlanmıştır.

  Bu ifade doğrudur. Gayrimüslimlerden alınan cizye (baş vergisi) ve haraç (toprak vergisi) gibi vergiler kaldırılarak, tüm Osmanlı vatandaşlarından eşit oranda vergi alınması ilkesi benimsenmiştir. Bu düzenleme, vergi sisteminde önemli bir eşitlik sağlamıştır.

• D) Gayrimüslimler de askerlik yapma veya bedel ödeme yükümlülüğü getirmiştir.

  Bu ifade doğrudur. Daha önce askerlikten muaf olan gayrimüslimlere, Islahat Fermanı ile askerlik yapma veya "bedel-i askerî" adı verilen bir bedel ödeyerek askerlikten muaf olma hakkı tanınmıştır. Bu, Osmanlı ordusunun yapısında ve vatandaşlık haklarında önemli bir değişikliği ifade eder.

• E) Yabancıların Osmanlı topraklarında mülk edinme hakkını genişletmiştir.

  Bu ifade doğrudur. Islahat Fermanı, yabancıların Osmanlı topraklarında mülk edinme haklarını genişleten düzenlemeler içermiştir. Bu durum, Osmanlı ekonomisine yabancı sermayenin girişini teşvik etmeyi amaçlamıştır.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, Islahat Fermanı'nın Paris Antlaşması'ndan sonra değil, *önce* ilan edildiği açıkça görülmektedir. Bu nedenle yanlış olan ifade A seçeneğidir.

Cevap A seçeneğidir.