Osmanlı Devleti'nde $1876-1913$ döneminde yaşanan siyasi darbeler, devletin yönetim yapısında ve siyasi dengelerinde önemli değişikliklere yol açmıştır. Bu darbeler, genellikle iktidar mücadeleleri ve modernleşme/muhafazakarlık çatışmaları ekseninde gelişmiştir.
Aşağıdaki olaylardan hangisi, bu dönemde yaşanan siyasi darbe niteliğindeki gelişmeler arasında gösterilemez?
A) $1876$ darbesi (I. Meşrutiyet'in ilanı)
B) $1908$ İhtilali (II. Meşrutiyet'in ilanı)
C) $31$ Mart Vakası ($1909$)
D) Babıali Baskını ($1913$)
E) Vaka-i Hayriye ($1826$)
Sevgili öğrenciler, bu soru Osmanlı Devleti'nin belirli bir döneminde yaşanan siyasi darbeleri ve yönetimdeki değişiklikleri anlamamızı istiyor. Soruda belirtilen dönem $1876$ ile $1913$ yılları arasıdır. Bizden istenen ise, bu dönemde yaşanan siyasi darbe niteliğindeki gelişmeler arasında gösterilemeyecek olayı bulmaktır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) $1876$ darbesi (I. Meşrutiyet'in ilanı): Bu olay, Genç Osmanlılar tarafından gerçekleştirilen bir siyasi müdahaledir. Sultan II. Abdülhamid'in tahta çıkışıyla birlikte anayasanın ilan edilmesi ve parlamenter sisteme geçilmesi sağlanmıştır. Bu, devletin yönetim yapısında köklü bir değişiklik getiren ve siyasi bir darbe niteliği taşıyan bir gelişmedir. Tarih olarak $1876$, belirtilen dönem aralığının içindedir.
- B) $1908$ İhtilali (II. Meşrutiyet'in ilanı): İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin öncülüğünde gerçekleşen bu olay, Sultan II. Abdülhamid'in meşrutiyeti yeniden ilan etmeye zorlanmasıyla sonuçlanmıştır. Bu da Osmanlı tarihinde önemli bir siyasi dönüşüm ve darbe niteliğindedir. Tarih olarak $1908$, belirtilen dönem aralığının içindedir.
- C) $31$ Mart Vakası ($1909$): II. Meşrutiyet'in ilanından sonra, meşrutiyet karşıtları tarafından çıkarılan bir isyandır. Bu isyan, Hareket Ordusu tarafından bastırılmış ve ardından Sultan II. Abdülhamid tahttan indirilerek yerine V. Mehmet Reşat geçirilmiştir. Bu olay, meşrutiyet rejimini korumak adına yapılan bir müdahale ve siyasi bir hesaplaşma niteliğindedir. Tarih olarak $1909$, belirtilen dönem aralığının içindedir.
- D) Babıali Baskını ($1913$): İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin önde gelen isimleri tarafından gerçekleştirilen bu baskın, Kâmil Paşa hükümetinin istifaya zorlanması ve yerine İttihatçıların ağırlıkta olduğu bir hükümetin kurulmasıyla sonuçlanmıştır. Bu, doğrudan bir hükümet darbesi niteliğindedir. Tarih olarak $1913$, belirtilen dönem aralığının içindedir.
- E) Vaka-i Hayriye ($1826$): Bu olay, Sultan II. Mahmud'un Yeniçeri Ocağı'nı ortadan kaldırmasıdır. Osmanlı tarihinde çok önemli bir dönüm noktası olmasına rağmen, tarihi $1826$'dır. Soru metninde belirtilen $1876-1913$ döneminin çok daha öncesinde gerçekleşmiştir. Dolayısıyla, bu dönemde yaşanan bir siyasi darbe olarak gösterilemez.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Vaka-i Hayriye'nin belirtilen zaman aralığının dışında kaldığı açıkça görülmektedir.
Cevap E seçeneğidir.
