Demokrat Parti'nin $1950$ genel seçimlerini kazanarak iktidara gelmesiyle başlayan dönem, Türkiye'de siyasi, sosyal ve ekonomik yaşamda köklü değişikliklere neden olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi $1950$'li yıllar Türkiye'sinin genel özelliklerinden biri değildir?
A) Tarımda makineleşmenin artması ve üretimde önemli bir yükseliş yaşanması.
B) Kırsal kesimden kentlere doğru yoğun bir göç hareketinin başlaması.
C) Devletçilik ilkesinin tamamen terk edilerek serbest piyasa ekonomisine geçilmesi.
D) Türkiye'nin NATO'ya üye olarak Batı Bloğu'ndaki yerini sağlamlaştırması.
E) Köy Enstitüleri'nin kapatılması ve İmam Hatip okullarının yaygınlaşması.
Sevgili öğrenciler, bu soru Türkiye'nin 1950'li yıllarını, yani Demokrat Parti'nin iktidara geldiği dönemi anlamamızı istiyor. Bu dönem, Cumhuriyet tarihimizin önemli dönüşüm evrelerinden biridir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek, hangisinin bu dönemin genel özelliklerinden biri olmadığını bulalım:
- A) Tarımda makineleşmenin artması ve üretimde önemli bir yükseliş yaşanması: Bu ifade, 1950'li yıllar Türkiye'sinin en belirgin özelliklerinden biridir. Demokrat Parti iktidarı, tarıma büyük önem vermiş, Marshall Yardımı'nın da etkisiyle traktör ve diğer tarım makinelerinin kullanımı yaygınlaşmıştır. Bu durum, tarımsal üretimde ciddi artışlara yol açmıştır. Dolayısıyla bu, dönemin bir özelliğidir.
- B) Kırsal kesimden kentlere doğru yoğun bir göç hareketinin başlaması: Tarımda makineleşme, kırsal kesimde insan gücüne duyulan ihtiyacı azaltırken, kentlerde sanayileşme ve yeni iş imkanları ortaya çıkmıştır. Bu durum, köyden kente doğru büyük bir iç göç dalgasını tetiklemiştir. Bu da 1950'li yılların önemli bir sosyal ve demografik özelliğidir.
- C) Devletçilik ilkesinin tamamen terk edilerek serbest piyasa ekonomisine geçilmesi: Demokrat Parti iktidarı, devletçilik ilkesinin etkisini azaltmayı ve özel sektörü teşvik etmeyi hedeflemiştir. Ancak, devletçilik ilkesi *tamamen terk edilmemiştir*. Devlet Ekonomik Teşebbüsleri (KİT'ler) varlığını sürdürmüş, devlet ekonomide önemli bir aktör olmaya devam etmiştir. Serbest piyasa ekonomisine geçiş bir eğilim olsa da, "tamamen terk edilerek" ifadesi bu seçeneği yanlış kılar. Bu nedenle, bu ifade 1950'li yılların genel bir özelliği değildir.
- D) Türkiye'nin NATO'ya üye olarak Batı Bloğu'ndaki yerini sağlamlaştırması: Türkiye, Kore Savaşı'na asker gönderdikten sonra 1952 yılında NATO'ya üye olmuştur. Bu gelişme, Türkiye'nin Soğuk Savaş döneminde Batı Bloğu'ndaki yerini kesinleştiren ve dış politikasını şekillendiren en önemli adımlardan biridir. Dolayısıyla bu, dönemin bir özelliğidir.
- E) Köy Enstitüleri'nin kapatılması ve İmam Hatip okullarının yaygınlaşması: Demokrat Parti iktidarı döneminde (1954'te) Köy Enstitüleri kapatılarak öğretmen okullarına dönüştürülmüştür. Aynı zamanda, dini eğitimin yaygınlaşması politikası kapsamında İmam Hatip okullarının sayısı ve etkisi artırılmıştır. Bu da 1950'li yılların eğitim ve sosyal politikalarının önemli bir parçasıdır.
Yukarıdaki analizlerden de anlaşıldığı gibi, Demokrat Parti döneminde devletçilik ilkesinin etkisi azaltılmaya çalışılsa da, bu ilke *tamamen* terk edilmemiştir. Bu nedenle, C seçeneği 1950'li yıllar Türkiye'sinin genel özelliklerinden biri değildir.
Cevap C seçeneğidir.
