12. sınıf inkılap tarihi 2. dönem 2. yazılı 3. Senaryo Test 1

$1960$'lı yıllar, Türkiye'nin uluslararası ekonomik entegrasyon arayışlarının da başladığı bir dönemdir. Bu dönemde Avrupa ile ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi, önemli bir dış politika hedefi haline gelmiştir.

Türkiye'nin $1960$'lı yıllarda Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ile başlattığı ilk resmi ilişki hangi anlaşma ile olmuştur?

A) Maastricht Antlaşması

B) Roma Antlaşması

C) Ankara Anlaşması

D) Gümrük Birliği Anlaşması

E) Lizbon Antlaşması

Sevgili öğrenciler, bu soru Türkiye'nin Avrupa ile entegrasyon sürecinin başlangıcını anlamak için oldukça önemlidir. Türkiye'nin Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ile ilk resmi ilişkisini hangi anlaşmayla kurduğunu adım adım inceleyelim:

• 1960'lı Yıllar ve Türkiye'nin Arayışları: Türkiye, 1960'lı yıllarda ekonomik kalkınma hedeflerine ulaşmak ve modernleşme sürecini hızlandırmak amacıyla uluslararası ekonomik entegrasyon arayışlarına girmiştir. Bu dönemde Avrupa, Türkiye için önemli bir ekonomik ve siyasi ortak olarak görülmekteydi.
• Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET): AET, 1957 yılında Roma Antlaşması ile kurulan ve amacı üye ülkeler arasında ekonomik entegrasyonu sağlamak olan bir örgüttü. Türkiye, bu büyüyen ekonomik gücün dışında kalmak istemiyordu.
• İlk Resmi İlişkinin Temeli: Türkiye, AET ile ilk resmi temaslarını 1959 yılında kurmuş ve bir ortaklık anlaşması imzalamak için başvuruda bulunmuştur. Bu başvurunun sonucunda uzun süren müzakereler başlamıştır.
• Ankara Anlaşması (1963): Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında 12 Eylül 1963 tarihinde imzalanan ve 1 Aralık 1964 tarihinde yürürlüğe giren anlaşma, "Ortaklık Anlaşması" olarak da bilinen Ankara Anlaşması'dır. Bu anlaşma, Türkiye'nin AET ile başlattığı ilk resmi ve kapsamlı ilişkiyi temsil eder. Anlaşma, Türkiye'nin AET'ye tam üyeliğini hedefleyen üç aşamalı bir süreç öngörmüştür: hazırlık dönemi, geçiş dönemi (Gümrük Birliği'ni içerir) ve son dönem.
• Diğer Seçeneklerin Neden Doğru Olmadığı:

  A) Maastricht Antlaşması: 1992 yılında imzalanmış olup Avrupa Birliği'ni kuran ve tek para birimi Euro'ya geçişin temellerini atan çok daha sonraki bir anlaşmadır. Türkiye'nin 1960'lı yıllardaki ilk ilişkisiyle ilgili değildir.

  B) Roma Antlaşması: 1957 yılında imzalanmış olup Avrupa Ekonomik Topluluğu'nu (AET) kuran anlaşmadır. Bu anlaşma AET'nin kuruluş belgesi olsa da, Türkiye'nin AET ile *ilk resmi ilişkisini* kurduğu anlaşma değildir.

  D) Gümrük Birliği Anlaşması: Türkiye ile AB arasında 1995 yılında yürürlüğe giren bir anlaşmadır. Bu, Ankara Anlaşması'nda öngörülen geçiş döneminin bir parçasıdır ve ilk resmi ilişki değil, daha sonraki bir aşamadır.

  E) Lizbon Antlaşması: 2007 yılında imzalanmış olup Avrupa Birliği'nin işleyişini düzenleyen ve reformlar getiren çok daha güncel bir anlaşmadır. Türkiye'nin 1960'lı yıllardaki ilk ilişkisiyle ilgili değildir.

Bu bilgiler ışığında, Türkiye'nin 1960'lı yıllarda Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ile başlattığı ilk resmi ilişki Ankara Anlaşması ile olmuştur.

Cevap C seçeneğidir.