$1960$'lı yıllar ve sonrasında Soğuk Savaş devam etmekle birlikte, iki kutuplu dünya düzeninde bazı yumuşama (Détente) işaretleri de görülmeye başlanmıştır. Ancak bu dönemde farklı bölgelerde sıcak çatışmalar da yaşanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi, $1960$ sonrası dünya siyasetinin genel özelliklerinden biri değildir?
A) Küba Füze Krizi ile nükleer savaş tehlikesinin en üst seviyeye çıkması.
B) Vietnam Savaşı'nın ABD'nin iç ve dış politikasında derin etkiler yaratması.
C) Bağlantısızlar Hareketi'nin uluslararası siyasette üçüncü bir güç olarak ortaya çıkması.
D) Berlin Duvarı'nın yıkılmasıyla Doğu Bloku'nun çözülme sürecine girmesi.
E) SALT I ve SALT II antlaşmalarıyla ABD ile Sovyetler Birliği arasında silahlanma yarışının kontrol altına alınmaya çalışılması.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soru, $1960$'lı yıllar ve sonrasında dünya siyasetinin genel özelliklerini anlamamızı istiyor. Soğuk Savaş'ın devam ettiği, ancak aynı zamanda yumuşama (Détente) işaretlerinin ve farklı bölgelerde sıcak çatışmaların da yaşandığı bu dönemi iyi analiz etmeliyiz. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Küba Füze Krizi ile nükleer savaş tehlikesinin en üst seviyeye çıkması: Küba Füze Krizi $1962$ yılında yaşanmıştır. Bu olay, ABD ve Sovyetler Birliği'ni nükleer savaşın eşiğine getirmiş ve Soğuk Savaş döneminin en gerilimli anlarından biri olmuştur. Dolayısıyla, $1960$ sonrası dönemin önemli ve belirleyici bir özelliğidir.
- B) Vietnam Savaşı'nın ABD'nin iç ve dış politikasında derin etkiler yaratması: Vietnam Savaşı, özellikle $1960$'lı ve $1970$'li yıllarda yoğunlaşan bir çatışmadır. ABD'nin bu savaşa müdahalesi, hem Amerikan toplumu içinde büyük protestolara yol açmış hem de ülkenin dış politika anlayışını derinden etkilemiştir. Bu da $1960$ sonrası dönemin önemli bir özelliğidir.
- C) Bağlantısızlar Hareketi'nin uluslararası siyasette üçüncü bir güç olarak ortaya çıkması: Bağlantısızlar Hareketi, $1961$ yılında Belgrad'da yapılan zirve ile resmen kurulmuştur. Bu hareket, ne ABD liderliğindeki Batı Bloku'na ne de Sovyetler Birliği liderliğindeki Doğu Bloku'na dahil olmak istemeyen ülkelerin oluşturduğu bir platformdur. İki kutuplu dünya düzenine alternatif bir ses olarak $1960$ sonrası dönemde uluslararası siyasette önemli bir rol oynamıştır.
- D) Berlin Duvarı'nın yıkılmasıyla Doğu Bloku'nun çözülme sürecine girmesi: Berlin Duvarı $1989$ yılında yıkılmıştır. Bu olay, Soğuk Savaş'ın sonunun ve Doğu Bloku'nun dağılma sürecinin en sembolik başlangıcıdır. Evet, $1960$ sonrası bir tarihte gerçekleşmiştir, ancak bu olay $1960$'lı ve $1970$'li yılların "Soğuk Savaş'ın devam ettiği ancak yumuşama işaretlerinin de görüldüğü" genel özelliklerinden ziyade, Soğuk Savaş'ın *sona ermesi* ve yeni bir dönemin başlamasıyla doğrudan ilişkilidir. Diğer seçenekler dönemin *iç dinamiklerini* yansıtırken, bu olay dönemin *bitişini* simgeler. Bu nedenle, $1960$ sonrası dönemin genel özelliklerinden biri olarak kabul edilmez; daha ziyade dönemin sonunu işaret eden bir dönüm noktasıdır.
- E) SALT I ve SALT II antlaşmalarıyla ABD ile Sovyetler Birliği arasında silahlanma yarışının kontrol altına alınmaya çalışılması: SALT I Antlaşması $1972$'de, SALT II Antlaşması ise $1979$'da imzalanmıştır. Bu antlaşmalar, ABD ve Sovyetler Birliği arasındaki stratejik silahların sınırlandırılmasına yönelik önemli adımlardır ve Soğuk Savaş dönemindeki yumuşama (Détente) sürecinin en somut göstergelerindendir. Bu da $1960$ sonrası dönemin önemli bir özelliğidir.
Yukarıdaki analizlerden de anlaşılacağı üzere, A, B, C ve E seçenekleri $1960$ sonrası Soğuk Savaş döneminin devam eden dinamiklerini ve genel özelliklerini yansıtırken, D seçeneği Soğuk Savaş'ın sonunu ve Doğu Bloku'nun dağılmasını simgeleyen, dönemin bitişine ait bir olaydır.
Cevap D seçeneğidir.
