İsra Suresi $29$. ayetinde "Elini boynuna bağlayıp cimri kesilme, büsbütün de açıp saçma. Sonra kınanır, pişmanlık içinde kalırsın." buyrulmaktadır.
Bu ayette Müslümanlara öğütlenen temel ahlaki tutum aşağıdakilerden hangisidir?
A) Cömert olmak
B) Kanaatkar olmak
C) Denge ve ölçülü olmak
D) Sabırlı olmak
E) Şükredici olmak
Sevgili öğrenciler, bu ayet, hayatımızda maddi konularda nasıl bir tutum sergilememiz gerektiği konusunda bize çok önemli bir rehberlik sunuyor. Ayeti adım adım inceleyelim:
- "Elini boynuna bağlayıp cimri kesilme" ifadesi, aşırı derecede tutumlu, eli sıkı, cimri olmaktan kaçınmamızı öğütler. Bu, sahip olduklarımızı başkalarıyla paylaşmaktan veya gerekli yerlere harcamaktan çekinmememiz gerektiği anlamına gelir.
- "büsbütün de açıp saçma" ifadesi ise tam tersi bir aşırılıktan, yani israf etmekten, savurgan olmaktan, gereksiz yere harcamaktan uzak durmamızı söyler. Bu, sahip olduklarımızı düşüncesizce ve ölçüsüzce harcamamamız gerektiği anlamına gelir.
- "Sonra kınanır, pişmanlık içinde kalırsın." kısmı ise hem cimriliğin hem de israfın sonucunda karşılaşılacak olumsuz durumları, yani toplum tarafından eleştirilmeyi ve kendi içinde pişmanlık duymayı belirtir.
Bu iki zıt uyarının bir arada verilmesi, bize her iki aşırı uçtan da uzak durmamız gerektiğini gösterir. Yani ne aşırı cimri olmalı ne de aşırı savurgan olmalıyız. Bu durum, hayatın her alanında olduğu gibi maddi konularda da bir orta yol bulmamız, dengeli ve ölçülü davranmamız gerektiğini vurgular.
- A) Cömert olmak: Ayet cimriliği eleştirse de, "büsbütün de açıp saçma" diyerek sınırsız cömertliği veya savurganlığı da yasaklar. Dolayısıyla sadece cömert olmak, ayetin tüm mesajını karşılamaz.
- B) Kanaatkar olmak: Kanaatkarlık, elindekiyle yetinmek ve fazlasını istememek anlamına gelir. Bu, israftan kaçınmaya yardımcı olsa da, cimrilik yapmama kısmını doğrudan kapsamaz. Bir kişi kanaatkar olup yine de cimri davranabilir.
- C) Denge ve ölçülü olmak: Bu seçenek, ayetin temel mesajını en iyi şekilde özetler. "Elini boynuna bağlayıp cimri kesilme" ile "büsbütün de açıp saçma" arasındaki orta yol, tam olarak denge ve ölçülü olmayı ifade eder. Ne az ne çok, tam kararında davranmak.
- D) Sabırlı olmak: Sabır, zorluklar karşısında dayanıklılık göstermekle ilgilidir. Ayet, doğrudan sabırla ilgili bir öğüt içermemektedir.
- E) Şükredici olmak: Şükretmek, sahip olduklarımız için Allah'a minnet duymaktır. Bu önemli bir ahlaki tutum olsa da, ayetin doğrudan ele aldığı harcama ve tutum dengesiyle ilgili değildir.
Bu nedenle, ayetin bize öğütlediği temel ahlaki tutum, maddi konularda aşırılıklardan kaçınarak dengeli ve ölçülü bir yol izlemektir.
Cevap C seçeneğidir.
