11. sınıf din kültürü 2. dönem 2. yazılı 3. senaryo Test 1

Aşağıdakilerden hangisi deistlerin temel yaklaşımlarından biri değildir?

A) Evrenin bir yaratıcı tarafından yaratıldığını kabul ederler.

B) Yaratıcının evrene müdahale etmediğine inanırlar.

C) Peygamberlik ve kutsal kitap gibi dinî kurumları reddederler.

D) Akıl ve bilimle dinî hakikatlere ulaşılabileceğini savunurlar.

E) Yaratıcının varlığını deney ve gözlem yoluyla ispatlamaya çalışırlar.

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bu soruda deistlerin temel yaklaşımlarından hangisinin olmadığını bulmamız isteniyor. Deizm, Tanrı'nın evreni yarattığını ancak sonrasında evrene müdahale etmediğini savunan felsefi bir inanç sistemidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Evrenin bir yaratıcı tarafından yaratıldığını kabul ederler.

  Bu ifade, deizmin temel bir özelliğidir. Deistler, evrenin kendiliğinden var olmadığını, aksine bir ilk neden veya yaratıcı tarafından yaratıldığını kabul ederler. Ancak bu yaratıcının evreni bir saat gibi kurup işleyişini başlattıktan sonra müdahale etmediğine inanırlar.

• B) Yaratıcının evrene müdahale etmediğine inanırlar.

  Bu da deizmin en ayırt edici özelliklerinden biridir. Deistler, Tanrı'nın evreni yarattıktan sonra doğa yasalarını belirlediğini ve bu yasalar çerçevesinde evrenin kendi kendine işlediğini düşünürler. Mucizelere, vahye veya Tanrı'nın doğrudan insan işlerine karışmasına inanmazlar.

• C) Peygamberlik ve kutsal kitap gibi dinî kurumları reddederler.

  Deistler, Tanrı'nın evrene müdahale etmediği inancından dolayı, peygamberler aracılığıyla gönderilen vahiyleri ve kutsal kitapları kabul etmezler. Onlara göre Tanrı, kendini doğa ve akıl yoluyla gösterir, özel bir elçi veya kitap aracılığıyla değil.

• D) Akıl ve bilimle dinî hakikatlere ulaşılabileceğini savunurlar.

  Deizm, Aydınlanma Çağı'nda gelişmiş bir düşünce akımıdır ve akla büyük önem verir. Deistler, Tanrı'nın varlığının ve evrenin düzeninin akıl yoluyla anlaşılabileceğine, doğa yasalarını inceleyerek (bilimle) Tanrı'nın yaratıcılığının izlerinin görülebileceğine inanırlar. Dinî hakikatlere ulaşmanın yolu olarak vahiy yerine aklı ve gözlemi öne çıkarırlar.

• E) Yaratıcının varlığını deney ve gözlem yoluyla ispatlamaya çalışırlar.

  Deistler, evrenin düzeninden ve karmaşıklığından yola çıkarak bir yaratıcının varlığını akıl yoluyla çıkarım yaparlar (gözlem ve akıl yürütme). Ancak "deney ve gözlem yoluyla ispatlamaya çalışırlar" ifadesi, bilimsel bir deney yaparak, yani laboratuvar ortamında veya kontrollü koşullarda doğrudan bir kanıt arayışı anlamına gelir. Tanrı'nın varlığı, deistler için bilimsel bir deneyle doğrudan ispatlanabilecek bir olgu değil, daha çok evrenin düzeninden ve doğa yasalarından çıkarılan felsefi bir sonuçtur. Onlar, Tanrı'yı bir hipotez gibi deneylerle test etmezler; daha ziyade evrendeki düzeni ve yasaları Tanrı'nın varlığının bir göstergesi olarak yorumlarlar. Bu nedenle, yaratıcının varlığını doğrudan deneylerle ispatlama çabası, deistlerin temel yaklaşımlarından biri değildir.

Yukarıdaki açıklamalara göre, deistlerin temel yaklaşımlarından biri olmayan seçenek E'dir.

Cevap E seçeneğidir.