Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, Türkçede sıra sayılarını (ordinal numbers) yazarken kullanılan doğru biçimi bulmamız isteniyor. Sayılarla birlikte eklerin nasıl kullanılacağına dair kuralları hatırlayarak bu soruyu kolayca çözebiliriz.
-
Sıra Sayıları ve Ekler Kuralı:
- Türkçede bir sayıya sıra anlamı katmak için "-inci, -ıncı, -uncu, -üncü" ekleri kullanılır.
- Eğer sayı rakamla yazılıyorsa ve ek de belirtilecekse, rakamdan sonra kesme işareti (') konur ve ek yazılır.
- Eğer sayı rakamla yazılıyorsa ve sadece sıra anlamı verilecekse, rakamdan sonra nokta (.) konur. Bu durumda ek yazılmaz. Örneğin, $3.$ (üçüncü) demektir.
- Ekin seçimi, sayının son harfine ve büyük ünlü uyumuna göre yapılır:
- Sayı ünsüzle bitiyorsa, ek ünlü ile başlar (örn: "üç" $\rightarrow$ "üçüncü", "yedi" $\rightarrow$ "yedinci" değil, "yedi" zaten ünlü ile bitiyor, bu örnek uygun değil. "bir" $\rightarrow$ "birinci").
- Sayı ünlü ile bitiyorsa, ek ünsüz ile başlar (örn: "iki" $\rightarrow$ "ikinci", "yedi" $\rightarrow$ "yedinci").
-
"Üç" Sayısı İçin Uygulama:
- "Üç" kelimesi "ç" ünsüzü ile biter.
- Bu durumda, ekin ünlü ile başlaması gerekir. Büyük ünlü uyumuna göre "üç" kelimesine uygun ek "-üncü"dür.
- Dolayısıyla, kelime olarak "üçüncü" şeklinde yazılır.
- Rakamla ve ekle birlikte yazıldığında ise $3$'üncü şeklinde olmalıdır.
-
Seçeneklerin İncelenmesi:
- A) $3$'üncü: Rakamdan sonra kesme işareti kullanılmış ve doğru ek olan "-üncü" getirilmiştir. Bu kullanım, yukarıdaki kurallara tamamen uygundur.
- B) $3$'ncü: "-ncü" eki, sayının ünlü ile bitmesi durumunda kullanılır (örn: "iki" $\rightarrow$ $2$'nci). "Üç" ünsüzle bittiği için bu ek yanlıştır.
- C) $3$.'üncü: Rakamdan sonra nokta (.) kullanılması zaten sıra anlamı verir ($3.$ = üçüncü). Nokta varken ayrıca kesme işaretiyle ek getirmek yanlış ve gereksiz bir kullanımdır. Ya $3.$ ya da $3$'üncü olmalıdır.
- D) $3$ - üncü: Rakamdan sonra ekleri ayırmak için tire (-) işareti değil, kesme işareti (') kullanılır. Bu nedenle bu kullanım yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, doğru kullanım A seçeneğinde verilmiştir.
Cevap A seçeneğidir.
