Aynı doğrultuda ve zıt yönde etki eden 15 N ve 7 N'luk iki kuvvetin bileşkesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Bileşke kuvvet 22 N'dur ve büyük kuvvet yönündedirMerhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, aynı doğrultuda ama zıt yönde etki eden iki kuvvetin bileşkesini bulmamız isteniyor. Adım adım ilerleyerek bu tür problemleri nasıl çözeceğimizi öğrenelim.
Soruda bize iki kuvvetin büyüklüğü verilmiş:
En önemli bilgi ise bu kuvvetlerin aynı doğrultuda ve zıt yönde etki etmesidir. Bu, bir kuvvetin sağa doğru etki ederken diğerinin sola doğru etki etmesi gibi düşünülebilir.
Aynı doğrultuda ve zıt yönde etki eden iki kuvvetin bileşkesinin (net kuvvetin) büyüklüğünü bulmak için, büyük kuvvetin büyüklüğünden küçük kuvvetin büyüklüğünü çıkarırız. Yani, kuvvetler birbirini zayıflatır.
Bileşke Kuvvet ($R$) = $|F_{\text{büyük}} - F_{\text{küçük}}|$
Verilen kuvvetler $15 \text{ N}$ ve $7 \text{ N}$ olduğuna göre, büyük kuvvet $15 \text{ N}$, küçük kuvvet ise $7 \text{ N}$'dur.
Bileşke Kuvvet ($R$) = $15 \text{ N} - 7 \text{ N} = 8 \text{ N}$
Demek ki, bu iki kuvvetin etkisiyle oluşan net kuvvetin büyüklüğü $8 \text{ N}$'dur.
Zıt yönde etki eden kuvvetlerin bileşkesinin yönü, her zaman büyüklüğü daha fazla olan kuvvetin yönündedir. Çünkü büyük kuvvet, küçük kuvveti "yenerek" kendi yönünde bir etki bırakır.
Bu durumda, $15 \text{ N}$'luk kuvvet $7 \text{ N}$'luk kuvvetten daha büyük olduğu için, bileşke kuvvetin yönü $15 \text{ N}$'luk kuvvetin yönünde olacaktır. Yani, büyük kuvvet yönündedir.
Bulduğumuz sonuçları birleştirelim:
Şimdi seçeneklere bakalım:
Cevap C seçeneğidir.