Tariz Ne Demek? Tariz Sanatı Örnekleri Test 1

Hız limitini aşan bir sürücüyü durduran trafik polisi, "Tebrikler, rekor bir hıza ulaşmışsınız. Bu kadar hızlı gitmek gerçekten çok güvenli!" demiştir.
Polisin bu sözlerinde kullanılan sanatın işlevi nedir?

A) Övgüde bulunmak
B) Doğrudan uyarmak
C) Eleştiriyi dolaylı yoldan yapmak
D) Korkutmak

Sevgili öğrenciler, bu soruda bir trafik polisinin sözlerinde gizli olan anlamı ve bu anlamı iletmek için kullandığı sanatsal ifadeyi bulmamız isteniyor. Şimdi adım adım inceleyelim:

• Durumu Anlayalım: Bir sürücü hız limitini aşmış ve trafik polisi tarafından durdurulmuş. Hız limitini aşmak, trafik kurallarına aykırı ve tehlikeli bir davranıştır.
• Polisin Sözlerini İnceleyelim: Polis, "Tebrikler, rekor bir hıza ulaşmışsınız. Bu kadar hızlı gitmek gerçekten çok güvenli!" demiştir. Bu sözler ilk bakışta övgü gibi görünse de, durumun ciddiyetiyle çelişmektedir. Hız limitini aşmak tebrik edilecek bir durum değildir ve hızlı gitmek güvenli değil, aksine tehlikelidir.
• Sanatsal İfadeyi Tanıyalım: Polis, gerçekte düşündüğünün tam tersini söyleyerek bir sanat yapmıştır. Bu tür bir ifadeye "ironi" veya "sarkazm" denir. İroni, bir şeyi alaycı bir şekilde, genellikle tam tersini kastederek ifade etme sanatıdır. Burada polis, sürücünün tehlikeli davranışını "tebrik" ederek ve "güvenli" bularak, aslında bu davranışın ne kadar yanlış ve tehlikeli olduğunu vurgulamaktadır.
• Seçenek A) Övgüde bulunmak: Polis, sürücüyü gerçekten övmüyor. Sözleri alaycı bir övgüdür. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
• Seçenek B) Doğrudan uyarmak: Uyarı var ama doğrudan değil, dolaylı bir yolla yapılıyor. "Hız yapma, tehlikeli!" demek yerine, ironik bir dil kullanılıyor. Bu nedenle B seçeneği doğru değildir.
• Seçenek C) Eleştiriyi dolaylı yoldan yapmak: İşte tam da bu! Polis, sürücünün hız yapma eylemini doğrudan "yanlış" veya "tehlikeli" diye etiketlemek yerine, ironik bir dil kullanarak sürücünün kendi hatasını anlamasını sağlamaya çalışıyor. Bu dolaylı eleştiri, bazen doğrudan uyarıdan daha etkili olabilir. Sürücünün düşünmesini ve davranışının absürtlüğünü fark etmesini amaçlar. Bu nedenle C seçeneği doğru cevaptır.
• Seçenek D) Korkutmak: Polisin sözleri korkutma amacı taşımıyor. Daha çok düşündürme ve hatayı fark ettirme amacı güdüyor. Bu nedenle D seçeneği doğru değildir.
• Sonuç: Polisin bu sözleri, sürücünün yaptığı hatayı kibarca ama etkili bir şekilde yüzüne vurmak, ona ders vermek ve tehlikeli davranışının farkına varmasını sağlamak içindir. Bu, eleştiriyi dolaylı yoldan yapmanın güzel bir örneğidir.

Cevap C seçeneğidir.