Kimya disiplinleri 9. sınıf konu anlatımı Test 1

Bir kimyasal tepkimede 12 gram karbon (C) ile 32 gram oksijen (O₂) tamamen tepkimeye girerek karbondioksit (CO₂) oluşturuyor. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? (C: 12 g/mol, O: 16 g/mol)

A) Oluşan CO₂ kütlesi 44 gramdır
B) Tepkime sonunda hiç artan madde kalmaz
C) Karbon ve oksijen kütlece 1:4 oranında birleşir
D) Oluşan CO₂'deki oksijen kütlesi 24 gramdır

Sevgili öğrenciler, bu kimyasal tepkime sorusunu adım adım, dikkatlice inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.

Öncelikle verilen tepkimeyi ve maddelerin mol kütlelerini gözden geçirelim:

• Tepkime: Karbon (C) + Oksijen (O₂) $\rightarrow$ Karbondioksit (CO₂)
• Dengelemiş tepkime denklemi: $C(k) + O_2(g) \rightarrow CO_2(g)$
• Verilen kütleler: $12 \text{ gram C}$ ve $32 \text{ gram O₂}$
• Mol kütleleri: $C: 12 \text{ g/mol}$, $O: 16 \text{ g/mol}$
• Bu mol kütlelerinden yola çıkarak $O_2$'nin mol kütlesi: $2 \times 16 = 32 \text{ g/mol}$
• $CO_2$'nin mol kütlesi: $12 + (2 \times 16) = 12 + 32 = 44 \text{ g/mol}$

Şimdi her bir seçeneği tek tek inceleyelim:

• A) Oluşan CO₂ kütlesi 44 gramdır

  Kütlenin Korunumu Yasası'na göre, tepkimeye giren maddelerin toplam kütlesi, oluşan ürünlerin toplam kütlesine eşittir.

  $12 \text{ gram C} + 32 \text{ gram O₂} = 44 \text{ gram CO₂}$

  Bu ifade doğrudur.

• B) Tepkime sonunda hiç artan madde kalmaz

  Tepkimeye giren maddelerin mol sayılarını hesaplayalım:

  Karbon (C) mol sayısı: $n_C = \frac{12 \text{ g}}{12 \text{ g/mol}} = 1 \text{ mol}$

  Oksijen (O₂) mol sayısı: $n_{O₂} = \frac{32 \text{ g}}{32 \text{ g/mol}} = 1 \text{ mol}$

  Dengelemiş tepkime denklemine göre ($C + O₂ \rightarrow CO₂$), 1 mol karbon, 1 mol oksijen ile tepkimeye girer. Elimizdeki miktarlar (1 mol C ve 1 mol O₂) tam olarak bu orana uygun olduğu için, tepkime sonunda hiçbir madde artmaz.

  Bu ifade de doğrudur.

• C) Karbon ve oksijen kütlece 1:4 oranında birleşir

  Oluşan karbondioksit (CO₂) molekülündeki karbon ve oksijen atomlarının kütlelerini bulalım:

  Karbonun kütlesi: $1 \times 12 \text{ g/mol} = 12 \text{ gram}$

  Oksijenin kütlesi (iki oksijen atomu): $2 \times 16 \text{ g/mol} = 32 \text{ gram}$

  Dolayısıyla, CO₂'deki karbon ve oksijenin kütle oranı $12:32$'dir.

  Bu oranı sadeleştirirsek (her iki tarafı 4'e bölerek): $3:8$ elde ederiz. Yani, CO₂'de karbon ve oksijen kütlece $3:8$ oranında birleşir.

• D) Oluşan CO₂'deki oksijen kütlesi 24 gramdır

  Tepkimeye $32 \text{ gram O₂}$ girmiştir ve bu oksijenin tamamı karbondioksit (CO₂) oluşumunda kullanılmıştır.

  Bu nedenle, oluşan CO₂'nin içindeki oksijen kütlesi, tepkimeye giren oksijenin kütlesine eşittir, yani $32 \text{ gramdır}$.

  Seçenekte belirtilen $24 \text{ gram}$ değeri, gerçek değer olan $32 \text{ gram}$ ile uyuşmamaktadır.

  Bu ifade yanlıştır.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, yanlış olan ifadenin D seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap D seçeneğidir.