Türkçede kelimeler yapılarına göre üç ana gruba ayrılır: basit kelimeler, türemiş kelimeler ve birleşik kelimeler. Bu soruda, verilen kelimelerin yapılarını inceleyerek hangisinin diğerlerinden farklı olduğunu bulacağız.
- Basit Kelimeler: Hiçbir yapım eki almamış, kök halinde bulunan kelimelerdir. (Örnek: ev, yol, göz)
- Türemiş Kelimeler: Kök veya gövdeye yapım eki getirilerek oluşturulan kelimelerdir. Yapım ekleri, kelimenin anlamını veya türünü değiştirir. (Örnek: ev-li, yol-cu, göz-lük)
- Birleşik Kelimeler: İki veya daha fazla kelimenin bir araya gelerek yeni bir anlam oluşturduğu kelimelerdir. (Örnek: gecekondu, demirbaş, başbakan)
Şimdi seçeneklerdeki kelimeleri tek tek inceleyelim:
- A) Simitçi: Bu kelimenin kökü "simit"tir (isim). "Simit" kelimesine "-çi" yapım eki (isimden isim yapan ek) eklenerek "simit satan kişi" anlamında yeni bir kelime türetilmiştir. Dolayısıyla "Simitçi" türemiş bir kelimedir.
- B) Gözlükçü: Bu kelimenin kökü "göz"dür (isim). "Göz" kelimesine "-lük" yapım eki (isimden isim yapan ek) eklenerek "gözlük" kelimesi oluşmuş, ardından "gözlük" kelimesine "-çü" yapım eki (isimden isim yapan ek) eklenerek "gözlük satan veya yapan kişi" anlamında "gözlükçü" kelimesi türetilmiştir. Dolayısıyla "Gözlükçü" türemiş bir kelimedir.
- C) Kapıcı: Bu kelimenin kökü "kapı"dır (isim). "Kapı" kelimesine "-cı" yapım eki (isimden isim yapan ek) eklenerek "kapıya bakan veya kapıda duran kişi" anlamında yeni bir kelime türetilmiştir. Dolayısıyla "Kapıcı" türemiş bir kelimedir.
- D) Başbakan: Bu kelime "baş" ve "bakan" olmak üzere iki farklı kelimenin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. "Baş" kelimesi ve "bakan" kelimesi (fiilden isim yapan ek almış bir kelime) birleşerek yeni bir kavramı, "hükümetin başındaki bakan"ı ifade etmektedir. Dolayısıyla "Başbakan" birleşik bir kelimedir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda A, B ve C seçeneklerindeki kelimelerin türemiş yapıda olduğu, D seçeneğindeki kelimenin ise birleşik yapıda olduğu görülmektedir. Bu nedenle D seçeneğindeki kelime yapıca diğerlerinden farklıdır.
Cevap D seçeneğidir.
