Cümlenin ögeleri belirtisiz nesne konu anlatımı Test 1

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtisiz nesne yoktur?

A) Çiftçi tarlaya buğday ekiyor.
B) Öğrenciler bahçede futbol oynuyor.
C) Anne yemek için tencereyi hazırladı.
D) Kuşlar ağaçlara yuva yapıyor.

Bu soruda, cümlelerdeki nesneleri doğru bir şekilde tespit etmemiz ve belirtisiz nesne olmayan cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle "belirtisiz nesne" kavramını hatırlayalım:

• Belirtisiz Nesne: Yükleme sorulan "Ne?" sorusuna cevap veren, -ı, -i, -u, -ü belirtme hal ekini almamış nesnelerdir. Genellikle yüklemden hemen önce yer alır ve nesnenin genel bir türünü veya miktarını belirtir.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Çiftçi tarlaya buğday ekiyor.

  Bu cümlede yüklem "ekiyor"dur. "Ne ekiyor?" diye sorduğumuzda "buğday" cevabını alırız. "Buğday" kelimesi belirtme hal eki (-ı, -i, -u, -ü) almadığı için belirtisiz nesnedir. Dolayısıyla bu cümlede belirtisiz nesne vardır.

• B) Öğrenciler bahçede futbol oynuyor.

  Bu cümlede yüklem "oynuyor"dur. "Ne oynuyor?" diye sorduğumuzda "futbol" cevabını alırız. "Futbol" kelimesi belirtme hal eki almadığı için belirtisiz nesnedir. Dolayısıyla bu cümlede belirtisiz nesne vardır.

• C) Anne yemek için tencereyi hazırladı.

  Bu cümlede yüklem "hazırladı"dır. "Neyi hazırladı?" diye sorduğumuzda "tencereyi" cevabını alırız. "Tencereyi" kelimesi "-i" belirtme hal ekini almıştır. Belirtme hal eki alan nesneler belirtili nesne olur. Bu cümlede belirtisiz nesne yoktur, belirtili nesne vardır.

• D) Kuşlar ağaçlara yuva yapıyor.

  Bu cümlede yüklem "yapıyor"dur. "Ne yapıyor?" diye sorduğumuzda "yuva" cevabını alırız. "Yuva" kelimesi belirtme hal eki almadığı için belirtisiz nesnedir. Dolayısıyla bu cümlede belirtisiz nesne vardır.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, C seçeneğindeki cümlede belirtisiz nesne bulunmadığını, aksine belirtili nesne olduğunu görmekteyiz.

Cevap C seçeneğidir.