3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün kullanılmaması anlam karışıklığına neden olmaz?
A) Oku baban gibi ol.
B) Hırsız kadını kovalıyordu.
C) Genç öğretmeni arıyordu.
D) Çalışkan öğrenciyi tebrik ettik.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, virgülün cümledeki anlam karışıklığını giderme işlevini anlamamız isteniyor. Bazı durumlarda virgülün olmaması, kelimelerin farklı görevlerde algılanmasına yol açarak cümlenin birden fazla anlama gelmesine neden olabilir. Bizden istenen ise, virgül kullanılmadığında bile anlam karışıklığına yol açmayacak cümleyi bulmak.
- A) Oku baban gibi ol.
Bu cümlede virgülün olmaması anlam karışıklığına yol açar.
- Virgül yokken: "Oku baban gibi ol." cümlesi, "Oku" fiilini emir kipi olarak algılatır ve "Oku, baban gibi ol." (Kitap oku, baban gibi ol.) anlamına gelir.
- Virgül varken: "Oku, baban gibi ol." cümlesi, "Oku" kelimesini bir özel isim (bir kişinin adı) olarak algılatır ve "Ey Oku (adındaki kişi), baban gibi ol." anlamına gelir.
Gördüğünüz gibi, virgülün olup olmaması cümlenin anlamını tamamen değiştirmektedir. Bu nedenle burada anlam karışıklığı vardır.
- B) Hırsız kadını kovalıyordu.
Bu cümlede de virgülün olmaması anlam karışıklığına yol açar.
- Virgül yokken: "Hırsız kadını kovalıyordu." cümlesi iki farklı anlama gelebilir:
- "Hırsız" kelimesi özne olarak algılanır: "Hırsız (özne), kadını (nesne) kovalıyordu."
- "Hırsız" kelimesi "kadın" kelimesinin sıfatı olarak algılanır: "Hırsız kadını (nesne) kovalıyordu." (Yani, birisi hırsız olan kadını kovalıyordu.)
- Virgül varken: "Hırsız, kadını kovalıyordu." cümlesi, "Hırsız" kelimesinin özne olduğunu netleştirir.
Bu durumda da virgülün olmaması cümlenin birden fazla anlama gelmesine neden olduğu için anlam karışıklığı vardır.
- C) Genç öğretmeni arıyordu.
Bu cümlede de virgülün olmaması anlam karışıklığına yol açar.
- Virgül yokken: "Genç öğretmeni arıyordu." cümlesi iki farklı anlama gelebilir:
- "Genç" kelimesi "öğretmen" kelimesinin sıfatı olarak algılanır: "Genç öğretmeni (nesne) arıyordu." (Yani, birisi genç olan öğretmeni arıyordu.)
- "Genç" kelimesi adlaşmış sıfat olarak özne görevinde algılanır: "Genç (özne), öğretmeni (nesne) arıyordu." (Yani, genç bir kişi öğretmeni arıyordu.)
- Virgül varken: "Genç, öğretmeni arıyordu." cümlesi, "Genç" kelimesinin özne olduğunu netleştirir.
Burada da virgülün olmaması cümlenin birden fazla anlama gelmesine neden olduğu için anlam karışıklığı vardır.
- D) Çalışkan öğrenciyi tebrik ettik.
Bu cümlede virgülün kullanılmaması anlam karışıklığına neden olmaz.
- Cümlenin yüklemi "tebrik ettik"tir. "Ettik" fiili, eylemi yapanın "biz" olduğunu gösterir (gizli özne: biz).
- "Çalışkan öğrenciyi" ifadesi ise cümlenin nesnesidir. "Kimi tebrik ettik?" sorusunun cevabı "çalışkan öğrenciyi"dir.
- Bu durumda "çalışkan" kelimesi, "öğrenci" kelimesinin sıfatı olarak görev yapar. Yani, "çalışkan olan öğrenciyi" anlamına gelir.
- "Çalışkan" kelimesinin burada özne veya başka bir görevde kullanılması mümkün değildir, çünkü cümlenin öznesi "biz"dir ve yüklem buna göre çekimlenmiştir. Örneğin, "Çalışkan, öğrenciyi tebrik etti." olsaydı "Çalışkan" özne olabilirdi. Ancak "ettik" olduğu için bu mümkün değildir.
Bu nedenle, "Çalışkan öğrenciyi tebrik ettik" cümlesi, virgül olmasa bile tek bir anlama gelir ve anlam karışıklığına yol açmaz.
Cevap D seçeneğidir.
