Bir tarihçi, Çanakkale Savaşı ile ilgili araştırma yaparken hem Türk hem de İngiliz arşiv belgelerine başvuruyor. Bu davranış tarih biliminin hangi temel özelliği ile doğrudan ilişkilidir?
A) Objektif olma
B) Yer ve zaman belirtme
C) Kronolojik sıra izleme
D) Sadece yazılı kaynak kullanma
Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek tarih biliminin temel özelliklerinden birini daha iyi anlayalım.
- Soruyu Anlayalım: Bir tarihçi, Çanakkale Savaşı gibi önemli bir olayı araştırırken sadece bir tarafın (örneğin sadece Türk) belgelerine bakmak yerine, olayın diğer tarafının (İngiliz) belgelerine de başvuruyor. Bu davranışın tarih biliminin hangi özelliğiyle ilgili olduğunu bulmamız isteniyor.
- Tarih Biliminde Kaynakların Önemi: Tarihçiler, geçmişi doğru bir şekilde anlamak ve anlatmak için çeşitli kaynaklara başvururlar. Bu kaynaklar, olayın farklı yönlerini ve farklı bakış açılarını ortaya koyar.
- Çok Yönlü Kaynak Kullanımının Amacı: Bir tarihçinin hem Türk hem de İngiliz arşivlerine başvurması, olayı tek bir tarafın gözünden değil, farklı tarafların tanıklıkları ve kayıtları üzerinden değerlendirme çabasıdır. Bu sayede, olayın daha eksiksiz, dengeli ve gerçeğe yakın bir resmini oluşturmayı hedefler.
- Objektif Olma Nedir?: Objektif olmak, bir konuyu kişisel duygu, düşünce veya ön yargılardan arınarak, tarafsız bir şekilde ele almak demektir. Tarih biliminde objektiflik, olayları olduğu gibi, kanıtlara dayanarak ve farklı bakış açılarını göz önünde bulundurarak anlatma çabasıdır.
- Davranışın Objektiflikle İlişkisi: Tarihçi, farklı ulusların arşivlerine bakarak, her iki tarafın da savaşa dair deneyimlerini, stratejilerini ve kayıplarını anlamaya çalışır. Bu, tek taraflı bir anlatıdan kaçınarak, olayın tüm boyutlarını kavramak ve dolayısıyla daha tarafsız, yani objektif bir sonuca ulaşmak içindir. Eğer sadece bir tarafın kaynaklarına bakılsaydı, araştırma o tarafın bakış açısıyla sınırlı kalır ve objektiflikten uzaklaşabilirdi.
- Diğer Seçenekleri Değerlendirelim:
- B) Yer ve zaman belirtme: Tarih biliminin önemli bir özelliğidir ancak farklı arşivlere başvurmak doğrudan yer ve zaman belirtmekle ilgili değildir; daha çok bilginin doğruluğu ve tarafsızlığı ile ilgilidir.
- C) Kronolojik sıra izleme: Olayları oluş sırasına göre dizmek tarihçiliğin temelidir ancak farklı arşivlere başvurmak, olayların sırasını belirlemekten ziyade, içeriğini ve doğruluğunu teyit etme amacı taşır.
- D) Sadece yazılı kaynak kullanma: Bu ifade yanlıştır. Tarihçiler yazılı kaynakların yanı sıra sözlü, görsel, arkeolojik gibi birçok farklı kaynak türünü kullanır. Ayrıca, sorudaki davranışın temel amacı "sadece yazılı kaynak kullanmak" değil, "farklı yazılı kaynakları karşılaştırmak"tır.
Sonuç olarak, tarihçinin farklı tarafların arşivlerine başvurması, olayı tüm yönleriyle anlamak ve kişisel veya ulusal ön yargılardan uzak, tarafsız bir anlatı sunmak amacını taşır. Bu da doğrudan objektif olma ilkesiyle ilişkilidir.
Cevap A seçeneğidir.
