1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtme sıfatı kullanılmamıştır?
A) Beş öğrenci sınıfta kaldı.
B) Şu ev bizimdi eskiden.
C) Güzel günler göreceğiz çocuklar.
D) Hangi kitabı okumalıyım?
Sevgili öğrenciler, bu soruda belirtme sıfatının ne olduğunu iyi anlamamız ve cümlelerdeki sıfatları doğru bir şekilde ayırt etmemiz gerekiyor. Haydi adım adım inceleyelim:
Öncelikle, belirtme sıfatı nedir, onu hatırlayalım:
- Belirtme sıfatları, isimleri sayı, işaret, soru veya belirsizlik yönünden belirten sıfatlardır.
- Dört çeşidi vardır:
- İşaret Sıfatları: (bu, şu, o, öteki, beriki gibi) İsme "hangi?" sorusunu sorarak bulunur.
- Sayı Sıfatları: (bir, iki, üçüncü, yarım gibi) İsme "kaç?", "kaçıncı?", "ne kadar?" gibi sorular sorarak bulunur.
- Belgisiz Sıfatlar: (bazı, birçok, birkaç, her, tüm, bütün, kimi gibi) İsmi tam olarak belirtmeyen, belirsizlik ifade eden sıfatlardır. İsme "hangi?" sorusunu sorduğumuzda net bir cevap alamayız.
- Soru Sıfatları: (nasıl, kaç, hangi, ne kadar gibi) İsmi soru yoluyla belirten sıfatlardır.
- Bunların dışında, isimlerin rengini, durumunu, biçimini bildiren sıfatlara ise "niteleme sıfatı" denir ve isme "nasıl?" sorusu sorularak bulunur. Niteleme sıfatları, belirtme sıfatı değildir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Beş öğrenci sınıfta kaldı.
- Burada "öğrenci" isimdir. "Beş" kelimesi, "kaç öğrenci?" sorusuna cevap verir. Bu bir sayı sıfatıdır. Sayı sıfatları da belirtme sıfatı türlerinden biridir. Bu cümlede belirtme sıfatı kullanılmıştır.
- B) Şu ev bizimdi eskiden.
- Burada "ev" isimdir. "Şu" kelimesi, "hangi ev?" sorusuna cevap verir ve evi işaret eder. Bu bir işaret sıfatıdır. İşaret sıfatları da belirtme sıfatı türlerinden biridir. Bu cümlede belirtme sıfatı kullanılmıştır.
- C) Güzel günler göreceğiz çocuklar.
- Burada "günler" isimdir. "Güzel" kelimesi, "nasıl günler?" sorusuna cevap verir ve günlerin niteliğini (özelliğini) belirtir. Bu bir niteleme sıfatıdır. Niteleme sıfatları, belirtme sıfatı değildir. Bu cümlede belirtme sıfatı kullanılmamıştır.
- D) Hangi kitabı okumalıyım?
- Burada "kitabı" (kitap) isimdir. "Hangi" kelimesi, "hangi kitap?" sorusuna cevap verir ve kitabı soru yoluyla belirtir. Bu bir soru sıfatıdır. Soru sıfatları da belirtme sıfatı türlerinden biridir. Bu cümlede belirtme sıfatı kullanılmıştır.
Gördüğümüz gibi, C seçeneğindeki "güzel" kelimesi bir niteleme sıfatıdır ve belirtme sıfatı değildir.
Cevap C seçeneğidir.
