19. yüzyılın sonlarında yapılan bir deneyde, katot ışınlarının manyetik ve elektriksel alanlarda saptığı gözlemlenmiştir. Bu durum, atomun daha küçük, negatif yüklü parçacıklardan oluştuğu fikrini ortaya çıkarmıştır. Bu yeni bulgu, atomun içi dolu, bölünemez bir küre olduğu yönündeki yaygın inancı sarsmış ve atomun iç yapısı hakkında yeni bir model önerilmesine yol açmıştır.
Yukarıda bahsedilen keşif ve bu keşfin tetiklediği yeni atom modeli aşağıdakilerden hangisidir?
A) Rutherford'un çekirdekli atom modeli
B) Bohr'un yörünge modeli
C) Thomson'ın üzümlü kek modeli
D) Dalton'ın bölünemez atom modeli
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- Adım 1: Soruyu dikkatlice okuyalım ve anahtar kelimeleri belirleyelim. Soruda bahsedilen deney, katot ışınlarının manyetik ve elektriksel alanlarda sapmasıyla ilgili. Bu durum, atomun daha küçük negatif yüklü parçacıklardan oluştuğunu gösteriyor.
- Adım 2: Seçenekleri değerlendirelim:
- A) Rutherford'un çekirdekli atom modeli: Rutherford, alfa parçacıklarını altın levhaya göndererek yaptığı deneyle atomun merkezinde pozitif yüklü bir çekirdek olduğunu ve elektronların bu çekirdek etrafında döndüğünü keşfetmiştir. Bu model, soruda bahsedilen katot ışınları deneyiyle doğrudan ilişkili değildir.
- B) Bohr'un yörünge modeli: Bohr, elektronların çekirdek etrafında belirli enerji seviyelerinde (yörüngelerde) hareket ettiğini öne sürmüştür. Bu model, Rutherford'un modelini geliştirmiştir ancak sorudaki ilk keşifle doğrudan bağlantılı değildir.
- C) Thomson'ın üzümlü kek modeli: Thomson, katot ışınları deneyleriyle elektronu keşfetmiştir. Üzümlü kek modeline göre atom, pozitif yüklü bir küre olup, bu kürenin içinde negatif yüklü elektronlar dağılmıştır. Bu model, soruda bahsedilen keşifle birebir örtüşmektedir.
- D) Dalton'ın bölünemez atom modeli: Dalton, atomun bölünemez ve parçalanamaz en küçük yapı taşı olduğunu savunmuştur. Ancak sorudaki deney, atomun daha küçük parçacıklardan oluştuğunu gösterdiği için bu seçenek doğru olamaz.
- Adım 3: Seçenekleri eledikten sonra, sorudaki keşfin (katot ışınlarının sapması ve negatif yüklü parçacıkların varlığı) Thomson'ın üzümlü kek modeli ile en iyi şekilde açıklandığını görüyoruz.
Bu nedenle, cevap C seçeneğidir.
