9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül, hitap ifadesinden sonra kullanılmıştır?
A) Sevgili öğrenciler, sınavınız başlıyor.
B) Ankara, 13 Ekim 1923'te başkent oldu.
C) Defteri, kalemi, silgiyi çantasına koydu.
D) Koşarak geldi, nefes nefese kaldı.
Bu soruda, virgülün farklı kullanım alanlarından birini, özellikle hitap ifadelerinden sonraki kullanımını bulmamız isteniyor. Haydi, adım adım inceleyelim:
- Öncelikle, hitap ifadesi ne demektir, bunu hatırlayalım. Hitap ifadesi, birine veya bir topluluğa seslenmek, onları çağırmak için kullanılan sözcük veya söz öbeğidir. Örneğin: "Sevgili arkadaşlar", "Sayın Müdür", "Canım annem" gibi. Türkçede, bu tür hitap ifadelerinden sonra genellikle virgül kullanılır.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Sevgili öğrenciler, sınavınız başlıyor. Bu cümlede "Sevgili öğrenciler" ifadesi, doğrudan bir seslenme, yani bir hitap ifadesidir. Virgül de tam olarak bu hitap ifadesinden sonra kullanılmıştır. Bu kullanım, kurala tamamen uymaktadır.
- B) Ankara, 13 Ekim 1923'te başkent oldu. Bu cümlede virgül, cümlenin öznesini (Ankara) vurgulamak veya açıklayıcı bir ifadeyi (13 Ekim 1923'te) ayırmak için kullanılmıştır. "Ankara" bir hitap ifadesi değildir.
- C) Defteri, kalemi, silgiyi çantasına koydu. Bu cümlede virgüller, art arda sıralanan eş görevli kelimeleri (defteri, kalemi, silgiyi) birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. Burada bir hitap ifadesi bulunmamaktadır.
- D) Koşarak geldi, nefes nefese kaldı. Bu cümlede virgül, art arda sıralanmış, birbirine bağlı iki ayrı cümleyi (sıralı cümleleri) ayırmak için kullanılmıştır. Burada da bir hitap ifadesi yoktur.
- Görüldüğü gibi, sadece A seçeneğinde virgül, bir hitap ifadesinden sonra kullanılmıştır.
Cevap A seçeneğidir.
