7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nesnellik söz konusudur?
A) Bu manzara insana huzur veriyor
B) Tiyatro oyunu çok başarılıydı
C) Yazarın en güzel kitabı bu olmalı
D) Roman 24 bölümden oluşmaktadır
Bu soruda, cümlelerin nesnel mi yoksa öznel mi olduğunu ayırt etmemiz isteniyor. Öncelikle "nesnellik" ve "öznellik" kavramlarını hatırlayalım:
- Nesnel cümleler: Kişiden kişiye değişmeyen, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilen, herkes tarafından aynı şekilde kabul edilen yargılar içerir. Bu cümlelerde kişisel duygu, düşünce veya yorum bulunmaz.
- Öznel cümleler: Kişinin kendi duygu, düşünce, beğeni veya yorumlarını içeren, kişiden kişiye değişebilen yargılardır. Bu cümlelerin doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanamaz, çünkü kişisel görüşe dayanır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bu manzara insana huzur veriyor: "Huzur vermek" ifadesi kişisel bir duyguyu belirtir. Birine huzur veren bir manzara, başka birine farklı duygular hissettirebilir veya hiç huzur vermeyebilir. Bu nedenle bu cümle özneldir.
- B) Tiyatro oyunu çok başarılıydı: "Başarılı olmak" ifadesi kişisel bir değerlendirme ve yoruma dayanır. Bir izleyiciye göre çok başarılı olan bir oyun, başka bir izleyiciye göre vasat veya kötü olabilir. Bu nedenle bu cümle de özneldir.
- C) Yazarın en güzel kitabı bu olmalı: "En güzel kitap" ifadesi tamamen kişisel bir beğeni ve yorumdur. Güzellik kavramı kişiden kişiye değişir ve "olmalı" kelimesi de bir tahmini veya kişisel görüşü pekiştirir. Bu cümle de özneldir.
- D) Roman 24 bölümden oluşmaktadır: Bu cümle, romanın yapısıyla ilgili somut, kanıtlanabilir bir bilgi vermektedir. Romanı açıp bölümlerini saydığımızda bu bilginin doğru olup olmadığını herkes aynı şekilde teyit edebiliriz. Bu bilgi kişisel duygu veya yoruma bağlı değildir. Bu nedenle bu cümle nesneldir.
Gördüğümüz gibi, sadece D seçeneğindeki ifade kişisel yorum içermeyen, doğruluğu kanıtlanabilir bir bilgidir.
Cevap D seçeneğidir.
