10. "Yazar, romanında toplumsal sorunları ele alırken oldukça başarılı bir dil kullanmış."
Bu cümle için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Kişisel değerlendirme içerir
B) Kanıtlanabilir bir yargı değildir
C) Nesnel bir anlatımı vardır
D) Öznel bir cümledir
Bu tür sorularda, bir cümlenin nesnel mi yoksa öznel mi olduğunu anlamak için o cümlenin kişisel bir görüş, beğeni veya değerlendirme içerip içermediğine bakarız. Eğer cümle, kişiden kişiye değişebilecek bir yargı içeriyorsa öznellik taşır; herkes tarafından kabul edilebilir, kanıtlanabilir bir bilgi veriyorsa nesnellik taşır.
- Verilen Cümleyi İnceleyelim: "Yazar, romanında toplumsal sorunları ele alırken oldukça başarılı bir dil kullanmış."
- Bu cümlenin anahtar kısmı "oldukça başarılı bir dil kullanmış" ifadesidir. "Başarılı" kelimesi, kişisel bir değerlendirme ve beğeni ifade eder. Bir okuyucu yazarın dilini "başarılı" bulurken, başka bir okuyucu aynı dili "sıradan" veya "yetersiz" bulabilir. Bu durum, yargının kişiden kişiye değişebileceğini, yani öznel olduğunu gösterir.
- Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Kişisel değerlendirme içerir: Evet, "başarılı bir dil kullanmış" ifadesi, cümleyi kuran kişinin yazarın diline yönelik kişisel bir değerlendirmesidir. Dolayısıyla bu ifade söylenebilir.
- B) Kanıtlanabilir bir yargı değildir: Bir dilin "başarılı" olup olmadığını bilimsel veya objektif ölçütlerle kesin olarak kanıtlamak mümkün değildir. Bu, kişisel bir algı ve yorum meselesidir. Dolayısıyla bu ifade de söylenebilir.
- C) Nesnel bir anlatımı vardır: Nesnel anlatım, kişisel görüş ve yorumlardan arındırılmış, herkesçe kabul edilebilir, kanıtlanabilir gerçekleri ifade eder. Yukarıda da belirttiğimiz gibi, "başarılı bir dil" ifadesi kişisel bir yargı olduğu için nesnel değildir. Bu nedenle, cümlenin nesnel bir anlatımı olduğu söylenemez.
- D) Öznel bir cümledir: Öznel cümleler, kişisel duygu, düşünce ve yorumları içerir. "Başarılı bir dil kullanmış" ifadesi de kişisel bir yorum olduğu için bu cümle özneldir. Dolayısıyla bu ifade söylenebilir.
Sonuç olarak, verilen cümle kişisel bir değerlendirme ve yorum içerdiği için özneldir. Nesnel bir anlatımı olduğu söylenemez.
Cevap C seçeneğidir.
