Küçük kız, her sabah aynı yoldan okula giderdi. Bir gün yolda minik bir kedi yavrusu buldu. Onu eve götürdü ve ailesinin izniyle beslemeye başladı.
Bu metin için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bize verilen kısa metnin özelliklerini inceleyerek hangi seçenekteki ifadenin bu metin için söylenemeyeceğini bulacağız. Haydi, metni dikkatlice okuyalım ve seçenekleri tek tek değerlendirelim:
Metin: "Küçük kız, her sabah aynı yoldan okula giderdi. Bir gün yolda minik bir kedi yavrusu buldu. Onu eve götürdü ve ailesinin izniyle beslemeye başladı."
Bu metin, küçük bir kızın kedi yavrusu bulması, onu eve götürmesi ve beslemesi gibi belirli bir olayı anlatıyor. Hikaye, bu olaylar zinciri etrafında ilerliyor. Bu tür metinlere "olay çevresinde gelişen metinler" denir. Dolayısıyla, bu ifade metin için doğrudur.
"Kahraman anlatıcı", hikayeyi anlatan kişinin hikayenin içindeki karakterlerden biri olması ve olayları kendi ağzından (ben diliyle) anlatması demektir. Örneğin, "Ben her sabah okula giderdim. Bir gün yolda bir kedi yavrusu buldum." şeklinde olsaydı kahraman anlatıcı olurdu. Ancak metnimiz "Küçük kız giderdi", "buldu", "götürdü" gibi ifadelerle üçüncü bir kişi tarafından anlatılıyor. Yani, bu metinde kahraman anlatıcı değil, gözlemci (üçüncü tekil şahıs) anlatıcı vardır. Bu ifade, metin için doğru değildir, yani söylenemez.
Bilimsel veriler, deneyler, araştırmalar veya gözlemler sonucu elde edilen somut bilgiler, istatistikler, teoriler veya bilimsel açıklamalar demektir. Bu metin, bir kızın yaşadığı duygusal ve günlük bir olayı anlatan basit bir hikayedir. İçinde herhangi bir bilimsel bilgi, sayısal veri veya bilimsel açıklama bulunmamaktadır. Bu ifade, metnin içeriğiyle tamamen zıttır ve kesinlikle söylenemez.
Bir hikayenin temel unsurları kişi (kahramanlar), zaman (olayın geçtiği an) ve mekân (olayın geçtiği yer)dır. Bu metinde:
Görüldüğü gibi, tüm bu unsurlar metinde mevcuttur. Dolayısıyla, bu ifade metin için doğrudur.
Şimdi seçenekleri tekrar gözden geçirelim. B ve C seçenekleri metin için doğru olmayan ifadelerdir, yani "söylenemez" kategorisine girerler. Ancak sorularda genellikle en temel ve en kesin olarak söylenemeyecek olan ifadeyi bulmamız istenir.
B seçeneği, anlatıcının türüyle ilgilidir. Bir hikaye üçüncü şahıs anlatımla da yazılabilir. Yani, bir hikayede kahraman anlatıcı olmaması, hikaye türü için şaşırtıcı değildir.
C seçeneği ise, metnin türüyle tamamen zıttır. Bu metin bir hikaye (edebi metin) iken, "bilimsel veriler içerir" ifadesi bilgilendirici veya bilimsel bir metnin özelliğidir. Bir hikayenin bilimsel veriler içermesi, onun temel yapısına aykırıdır. Bu nedenle, "bilimsel veriler içerir" ifadesi bu metin için kesinlikle söylenemez ve metnin doğasına tamamen terstir.
Cevap C seçeneğidir.
