Bağımsız sıralı cümle nedir Test 1

Annem yemek yaptı, ben de sofrayı hazırladım.
Bu cümle ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Bağımsız sıralı cümledir
B) Yüklemler farklı kişilere aittir
C) Virgülle bağlanmıştır
D) Özneler ortaktır

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bugün, verilen bir cümleyle ilgili dil bilgisi özelliklerini inceleyeceğiz. Cümlemiz: "Annem yemek yaptı, ben de sofrayı hazırladım."

Bu cümlenin özelliklerini adım adım değerlendirerek hangi seçeneğin yanlış olduğunu bulalım.

• Cümleyi İnceleyelim:

  Cümlemiz iki ayrı yargıdan oluşuyor:

  • Birinci yargı: "Annem yemek yaptı."
  • İkinci yargı: "ben de sofrayı hazırladım."

  Bu iki yargı bir virgül (,) ile birbirine bağlanmıştır.

• A Seçeneğini Değerlendirelim: "Bağımsız sıralı cümledir"
  • Sıralı cümle: Birden fazla yüklemi olan ve bu yüklemlerin virgül veya noktalı virgülle birbirine bağlandığı cümlelerdir. Bizim cümlemizde "yaptı" ve "hazırladım" olmak üzere iki yüklem var ve virgülle bağlanmış. Yani bu bir sıralı cümledir.
  • Bağımsız sıralı cümle: Sıralı cümledeki her bir yargının (cümlecik) kendi içinde bağımsız bir öznesi ve tümleçleri varsa, yani ögeler ortak değilse, bu bağımsız sıralı cümledir.
    • "Annem yemek yaptı." (Özne: Annem, Yüklem: yaptı)
    • "Ben de sofrayı hazırladım." (Özne: ben, Yüklem: hazırladım)

    Gördüğümüz gibi, her iki yargının da kendi öznesi ve nesnesi var. Birbirlerine öge ortaklığı açısından bağımlı değiller. Bu nedenle, bu ifade doğrudur.

• B Seçeneğini Değerlendirelim: "Yüklemler farklı kişilere aittir"
  • Birinci yargının yüklemi: "yaptı" (Kim yaptı? O/Annem - 3. tekil kişi)
  • İkinci yargının yüklemi: "hazırladım" (Kim hazırladı? Ben - 1. tekil kişi)

  Yüklemlerin ait olduğu kişiler (Annem ve ben) farklıdır. Bu nedenle, bu ifade doğrudur.

• C Seçeneğini Değerlendirelim: "Virgülle bağlanmıştır"
  • Cümleye baktığımızda "Annem yemek yaptı, ben de sofrayı hazırladım." şeklinde bir virgül kullanıldığını açıkça görüyoruz. Bu nedenle, bu ifade doğrudur.
• D Seçeneğini Değerlendirelim: "Özneler ortaktır"
  • Birinci yargının öznesi: "Annem" (yemek yapan kişi)
  • İkinci yargının öznesi: "ben" (sofrayı hazırlayan kişi)

  "Annem" ve "ben" farklı kişilerdir. Dolayısıyla, bu iki yargının özneleri ortak değildir. Bu nedenle, bu ifade yanlıştır.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, verilen cümle ile ilgili yanlış olan ifadenin D seçeneği olduğunu görmüş olduk.

Cevap D seçeneğidir.