Merhaba sevgili öğrenciler!
Denge sabiti (Kc) ifadesini yazmak, kimyasal denge konusunun temel taşlarından biridir. Bu soruyu adım adım çözerek konuyu pekiştirelim.
- Öncelikle, denge sabiti (Kc) ifadesinin genel kuralını hatırlayalım. Bir denge tepkimesi için $aA(g) + bB(g) \rightleftharpoons cC(g) + dD(g)$ şeklinde ise, denge sabiti ifadesi şu şekilde yazılır: $K_c = \frac{[C]^c [D]^d}{[A]^a [B]^b}$.
- Bu kurala göre:
- Ürünlerin derişimleri pay kısmına (üst kısma) yazılır.
- Girenlerin derişimleri payda kısmına (alt kısma) yazılır.
- Her bir türün derişimi, tepkime denklemindeki kendi stokiyometrik katsayısı kadar üs olarak yazılır.
- Sadece gaz (g) ve suda çözünmüş (aq) haldeki maddeler denge ifadesine dahil edilir. Katı (k) ve sıvı (s) haldeki saf maddeler denge ifadesine yazılmaz.
- Şimdi soruda verilen tepkimeye bakalım: $2NO₂(g) \rightleftharpoons N₂O₄(g)$.
- Bu tepkimede:
- Giren madde $NO₂(g)$'dir ve stokiyometrik katsayısı 2'dir.
- Ürün madde $N₂O₄(g)$'dir ve stokiyometrik katsayısı 1'dir (yazılmayan katsayı 1 demektir).
- Her iki madde de gaz halinde olduğu için denge ifadesine dahil edilecektir.
- Bu bilgileri kullanarak $K_c$ ifadesini yazalım:
- Pay kısmına ürünü, yani $N₂O₄$'ün derişimini ve katsayısını (1) yazıyoruz: $[N₂O₄]^1$ veya sadece $[N₂O₄]$.
- Payda kısmına gireni, yani $NO₂$'nin derişimini ve katsayısını (2) yazıyoruz: $[NO₂]^2$.
- Buna göre, denge sabiti (Kc) ifadesi şu şekilde olur: $K_c = \frac{[N₂O₄]}{[NO₂]^2}$.
- Şimdi bu ifadeyi seçeneklerle karşılaştıralım:
- A) $[NO₂]²/[N₂O₄]$ (Yanlış, girenler payda, ürünler payda olmalıydı.)
- B) $[N₂O₄]/[NO₂]²$ (Doğru, ürünler payda, girenler payda ve katsayılar doğru.)
- C) $[NO₂]/[N₂O₄]$ (Yanlış, katsayılar ve yerler hatalı.)
- D) $[N₂O₄]²/[NO₂]$ (Yanlış, katsayılar hatalı.)
Cevap B seçeneğidir.