Elektriklenme çeşitleri (Sürtünme, Dokunma, Etki) Test 1

Nötr bir elektroskobun topuzuna (-) yüklü bir cisim dokundurulduğunda elektroskobun yapraklarının açıldığı gözlemleniyor.
Bu durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Elektroskop pozitif yükle yüklenmiştir
B) Elektroskop ve cisim arasında elektron alışverişi olmamıştır
C) Elektroskobun yapraklarındaki yük miktarı azalmıştır
D) Cisimden elektroskoğa elektron geçişi olmuştur

Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım. Elektroskoplar, bir cismin yüklü olup olmadığını ve yükünün işaretini anlamamıza yarayan harika araçlardır.

• 1. Adım: Nötr Elektroskop Ne Demektir?

  Nötr bir elektroskop, içinde eşit sayıda pozitif yüklü proton ve negatif yüklü elektron bulundurur. Bu yüzden dışarıdan bakıldığında toplam yükü sıfırdır ve yaprakları kapalıdır.

• 2. Adım: Negatif Yüklü Bir Cismin Dokundurulması

  Soruda, nötr elektroskobun topuzuna (-) yüklü bir cismin dokundurulduğu belirtiliyor. "Dokundurma" (iletme veya kondüksiyon) yoluyla elektriklenme, yüklerin doğrudan temasıyla gerçekleşen bir yük transferidir.

• 3. Adım: Yük Transferi Nasıl Gerçekleşir?

  Negatif yüklü bir cismin üzerinde fazla miktarda elektron bulunur. Nötr elektroskopla temas ettiğinde, bu fazla elektronlar, yük dengesi sağlamak amacıyla cisimden elektroskoba doğru hareket eder. Elektronlar, serbestçe hareket edebilen negatif yüklü parçacıklardır.

• 4. Adım: Elektroskobun Yüklenmesi

  Cisimden elektroskoba elektron geçişi olduğunda, elektroskop artık nötr kalmaz. Fazladan elektron aldığı için, elektroskobun tamamı (topuz, iletken çubuk ve yapraklar) negatif yükle yüklenmiş olur.

• 5. Adım: Yaprakların Açılması

  Elektroskobun yaprakları da negatif yükle yüklendiği için, aynı işaretli yükler birbirini iter. Bu itme kuvveti nedeniyle elektroskobun yaprakları birbirinden uzaklaşır ve açılır. Yaprakların açılması, elektroskobun yüklendiğinin kesin bir işaretidir.

• 6. Adım: Seçenekleri Değerlendirme
  • A) Elektroskop pozitif yükle yüklenmiştir: Yanlış. Negatif yüklü cisimden elektron aldığı için elektroskop negatif yükle yüklenir.
  • B) Elektroskop ve cisim arasında elektron alışverişi olmamıştır: Yanlış. Yapraklar açıldığına göre kesinlikle yük alışverişi olmuştur.
  • C) Elektroskobun yapraklarındaki yük miktarı azalmıştır: Yanlış. Yapraklar açıldığına göre yük miktarı artmıştır. Yük miktarı azalsaydı yapraklar kapanırdı.
  • D) Cisimden elektroskoğa elektron geçişi olmuştur: Doğru. Negatif yüklü cisimdeki fazla elektronlar, nötr elektroskoba geçerek onu negatif yükle yüklemiş ve yaprakların açılmasına neden olmuştur.

Cevap D seçeneğidir.