Prut Antlaşması'nın aşağıdaki maddelerinden hangisi Osmanlı Devleti'nin kazanımları arasında gösterilemez?
A) Rusya'nın İstanbul'daki elçiliğini kapatması
B) Azak Kalesi'nin Osmanlı Devleti'ne geri verilmesi
C) Rusya'nın Lehistan'ın iç işlerine karışmaması
D) İsveç Kralı'nın serbestçe ülkesine dönmesine izin verilmesi
Merhaba sevgili öğrenciler,
Prut Antlaşması, 1711 yılında Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanan ve Osmanlı Devleti'nin önemli bir zaferiyle sonuçlanan bir antlaşmadır. Bu antlaşma ile Osmanlılar, Rusya karşısında önemli kazanımlar elde etmiştir. Soru, bu kazanımlar arasında gösterilemeyecek maddeyi bulmamızı istiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- B) Azak Kalesi'nin Osmanlı Devleti'ne geri verilmesi: Azak Kalesi, 1696 yılında Rusya tarafından ele geçirilmişti. Prut Antlaşması ile bu stratejik kale Osmanlı Devleti'ne geri verilerek Karadeniz'deki Osmanlı hakimiyeti pekiştirilmiştir. Bu, Osmanlı Devleti için çok önemli ve somut bir toprak kazancıdır. Dolayısıyla bu bir kazanımdır.
- C) Rusya'nın Lehistan'ın iç işlerine karışmaması: Lehistan (Polonya), Osmanlı ve Rusya arasında tampon bir devlet konumundaydı. Rusya'nın Lehistan'ın iç işlerine karışmaması, Osmanlı Devleti'nin kuzey sınırlarında Rus tehdidini azaltan ve bölgesel dengeyi koruyan önemli bir siyasi kazanımdır. Dolayısıyla bu bir kazanımdır.
- D) İsveç Kralı'nın serbestçe ülkesine dönmesine izin verilmesi: Büyük Kuzey Savaşı'nda Rusya'ya yenilen İsveç Kralı XII. Karl, Osmanlı Devleti'ne sığınmıştı. Osmanlılar, bu durumu Rusya'ya karşı bir koz olarak kullanmış ve antlaşmada Kral Karl'ın serbestçe ülkesine dönmesi için Rusya'nın yol vermesini şart koşmuştur. Bu, Osmanlı'nın diplomatik gücünü gösteren ve savaşın nedenlerinden birini çözen bir diplomatik kazanımdır. Dolayısıyla bu bir kazanımdır.
- A) Rusya'nın İstanbul'daki elçiliğini kapatması: Prut Antlaşması'nda Rusya'nın İstanbul'daki daimi elçisini geri çekmesi ve daimi bir elçilik bulundurmaması kararlaştırılmıştır. Bu durum, Osmanlı Devleti için Rusya'nın İstanbul'daki siyasi ve casusluk faaliyetlerini kısıtlaması anlamına geldiği için diplomatik bir başarı olarak görülebilir. Ancak, "elçiliğini kapatması" ifadesi, antlaşmanın tam hükmünü yansıtmayabilir; daha çok daimi elçinin çekilmesi ve daimi elçilik bulundurmama şartı getirilmiştir. Diplomatik ilişkiler tamamen kesilmemiştir. Diğer seçeneklerdeki Azak Kalesi'nin geri alınması gibi somut toprak kazanımları veya Lehistan'ın iç işlerine karışmama gibi kalıcı siyasi nüfuz kısıtlamalarına kıyasla, bu madde Osmanlı Devleti'nin kazanımları arasında daha az belirgin veya daha geçici bir nitelik taşıdığı için "kazanım olarak gösterilemez" denilebilir. Özellikle, diğer maddeler kadar doğrudan ve kalıcı bir "kazanım" olarak değerlendirilmemektedir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Azak Kalesi'nin geri alınması, Lehistan'daki Rus müdahalesinin engellenmesi ve İsveç Kralı'nın dönüşü gibi maddeler Osmanlı Devleti için açık ve önemli kazanımlardır. Rusya'nın İstanbul'daki elçiliğinin kapatılması (veya daimi elçilik bulundurmama şartı), diplomatik bir başarı olsa da, diğerlerine kıyasla daha az kalıcı veya doğrudan bir kazanım olarak değerlendirildiği için Osmanlı Devleti'nin kazanımları arasında gösterilemeyecek olan seçenek A'dır.
Cevap A seçeneğidir.
