Paragrafta yapı soruları KPSS Test 1

7. Aşağıdaki parçanın anlam akışını sağlamak için hangi iki cümlenin yer değiştirmesi gerekir?
(I) Türk edebiyatında modernizm, 1950'lerden sonra etkisini göstermeye başladı. (II) Bu dönemde yazarlar, geleneksel anlatım tekniklerinden uzaklaştı. (III) Bireyin iç dünyası ve bilinç akışı teknikleri ön plana çıktı. (IV) Cumhuriyet'in ilk yıllarında ise daha çok toplumsal gerçekçi eserler verildi. (V) Modernist yazarlar, okuru pasif bir konumdan çıkarıp metnin oluşumuna dahil etmeyi amaçladı.

A) I ve IV
B) II ve III
C) III ve V
D) IV ve V

Sevgili öğrenciler, bir parçanın anlam akışını sağlamak, cümlelerin birbirini mantıksal ve kronolojik olarak takip etmesi demektir. Bu tür sorularda, konudan sapan veya farklı bir zaman dilimine atlayan cümleyi bulup, onu doğru yere yerleştirmemiz gerekir. Hadi bu parçayı adım adım inceleyelim:

• Parçayı Okuma ve Konuyu Belirleme:

  Parçanın genel olarak Türk edebiyatında modernizm akımını ve özelliklerini anlattığını görüyoruz. Cümlelerin büyük çoğunluğu modernizmle ilgili.

• Cümleleri Tek Tek İnceleme:
  • (I) "Türk edebiyatında modernizm, 1950'lerden sonra etkisini göstermeye başladı." Modernizmin başlangıç zamanını belirtiyor.
  • (II) "Bu dönemde yazarlar, geleneksel anlatım tekniklerinden uzaklaştı." (I) numaralı cümledeki "1950'lerden sonraki dönem"e atıf yaparak modernizmin bir özelliğini açıklıyor.
  • (III) "Bireyin iç dünyası ve bilinç akışı teknikleri ön plana çıktı." Yine modernizmin özelliklerini ve kullanılan teknikleri sıralıyor.
  • (IV) "Cumhuriyet'in ilk yıllarında ise daha çok toplumsal gerçekçi eserler verildi." Bu cümle, konuyu modernizmden alıp "Cumhuriyet'in ilk yılları" gibi farklı bir zamana ve "toplumsal gerçekçi eserler" gibi farklı bir akıma taşıyor. Bu, anlam akışını bozan cümledir.
  • (V) "Modernist yazarlar, okuru pasif bir konumdan çıkarıp metnin oluşumuna dahil etmeyi amaçladı." Modernist yazarların bir başka amacını açıklayarak modernizm konusuna geri dönüyor.
• Anlam Akışını Bozan Cümleyi Tespit Etme:

  Gördüğümüz gibi, (IV) numaralı cümle modernizmden ve 1950'lerden bahseden diğer cümlelerin arasına girerek konuyu ve zamanı değiştiriyor. Bu cümle, modernizmden önceki bir dönemi ve farklı bir akımı anlatıyor.

• Doğru Yer Değişikliğini Bulma:

  Eğer (IV) numaralı cümle, modernizmden önceki dönemi anlatıyorsa, modernizm konusuna başlamadan önce gelmesi daha uygun olur. Bu durumda, (I) numaralı cümle ile (IV) numaralı cümlenin yerini değiştirmeyi deneyelim:

  • Yeni Sıralama:
  • (IV) Cumhuriyet'in ilk yıllarında ise daha çok toplumsal gerçekçi eserler verildi.
  • (I) Türk edebiyatında modernizm, 1950'lerden sonra etkisini göstermeye başladı.
  • (II) Bu dönemde yazarlar, geleneksel anlatım tekniklerinden uzaklaştı.
  • (III) Bireyin iç dünyası ve bilinç akışı teknikleri ön plana çıktı.
  • (V) Modernist yazarlar, okuru pasif bir konumdan çıkarıp metnin oluşumuna dahil etmeyi amaçladı.

  Bu yeni sıralamada, önce Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki edebi anlayıştan bahsediliyor, ardından 1950'lerden sonra başlayan modernizm tanıtılıyor ve sonra modernizmin özellikleri art arda sıralanıyor. Bu, hem kronolojik hem de anlamsal açıdan kusursuz bir akış sağlıyor.

Cevap A seçeneğidir.