Giberellin hormonu (Tohum çimlenmesi, Gövde uzaması) Test 1

Bir bitki fizyoloğu, tohum çimlenmesi üzerine yaptığı deneyde aşağıdaki hormonlardan hangisinin uygulanmasının tohumun su alımını artırarak çimlenmeyi hızlandırması beklenir?

A) Oksin
B) Giberellin
C) Absisik asit
D) Etilen

Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için tohum çimlenmesi sürecini ve bitki hormonlarının bu süreçteki rollerini iyi anlamamız gerekiyor. Hadi adım adım ilerleyelim:

• Tohum Çimlenmesi ve Suyun Önemi: Tohum çimlenmesi, tohumun uygun koşullar altında (su, sıcaklık, oksijen) aktif metabolik faaliyetlere başlayarak embriyonun büyümesi ve yeni bir bitki oluşturması sürecidir. Bu sürecin başlaması için en kritik faktörlerden biri su alımıdır. Tohum, su alarak şişer, metabolik reaksiyonlar başlar ve depolanmış besinler (nişasta, protein, yağ) harekete geçirilir. Su, bu besinlerin parçalanması ve taşınması için hayati öneme sahiptir.
• Hormonların Çimlenme Üzerindeki Etkileri: Bitki hormonları, tohum çimlenmesini hem teşvik edebilir hem de engelleyebilir. Her hormonun kendine özgü bir etki mekanizması vardır.
• A) Oksin: Oksinler genellikle hücre uzaması, kök gelişimi, apikal dominans (uç tomurcuk baskınlığı) ve meyve gelişimi gibi süreçlerde rol oynar. Tohum çimlenmesini doğrudan su alımını artırarak hızlandırma gibi birincil bir görevi yoktur.
• B) Giberellin: Giberellinler, tohum çimlenmesini teşvik eden en önemli hormonlardan biridir. Özellikle tohum dormansisini (uyku halini) kırmada ve çimlenmeyi başlatmada etkilidirler. Giberellinler, tohumdaki nişasta gibi depolanmış besinleri parçalayan amilaz gibi hidrolitik enzimlerin sentezini uyarır. Bu enzimlerin aktivitesi ve besinlerin hidrolizi için su gereklidir. Giberellinler, tohumun su alımını artırarak metabolik aktiviteyi hızlandırır ve embriyonun büyümesi için gerekli enerjiyi sağlar, böylece çimlenmeyi teşvik eder. Bu nedenle, giberellin uygulaması tohumun su alımını artırarak çimlenmeyi hızlandırması beklenen bir etkidir.
• C) Absisik asit (ABA): Absisik asit, tohum dormansisini sürdüren ve çimlenmeyi engelleyen bir hormondur. Stres koşullarında (kuraklık, soğuk gibi) üretimi artar ve tohumun su kaybetmesini önleyerek çimlenmeyi baskılar. Dolayısıyla, su alımını artırmak yerine azaltır ve çimlenmeyi yavaşlatır veya engeller.
• D) Etilen: Etilen, meyve olgunlaşması, yaşlanma (senesens), yaprak dökümü ve bazı stres tepkilerinde rol oynayan bir hormondur. Bazı durumlarda çimlenmeyi etkileyebilir (örneğin, bazı türlerde dormansiyi kırabilir), ancak tohumun su alımını doğrudan ve birincil olarak artırarak çimlenmeyi hızlandırma görevi giberellin kadar belirgin ve genel değildir.
• Sonuç: Tohumun su alımını artırarak çimlenmeyi hızlandırması beklenen hormon, tohum dormansisini kıran ve metabolik aktiviteyi başlatarak enzim sentezini tetikleyen Giberellin'dir.

Cevap B seçeneğidir.