Giberellin hormonunun bitki büyümesi üzerindeki etkileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) İnternodyum uzamasını teşvik etme
B) Tohum dormansisini kırma
C) Stoma kapanmasını uyarma
D) Partenokarpik meyve oluşumunu sağlama
Giberellinler, bitkilerde büyüme ve gelişmeyi düzenleyen önemli bir bitki hormonu grubudur. Bitki büyümesi üzerindeki etkilerini anlamak için seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İnternodyum uzamasını teşvik etme: Giberellinlerin en belirgin etkilerinden biri, bitki gövdelerindeki boğum araları (internodyumlar) arasındaki hücrelerin uzamasını ve bölünmesini hızlandırarak bitkinin boyuna büyümesini sağlamasıdır. Özellikle cüce bitkilerde giberellin uygulaması, normal boyuta ulaşmalarına yardımcı olabilir. Bu nedenle, bu etki giberellinlere aittir.
- B) Tohum dormansisini kırma: Birçok bitki türünde tohumların çimlenmesi için belirli bir uyku hali (dormansi) sürecinin sonlanması gerekir. Giberellinler, tohum dormansisini kırarak çimlenmeyi başlatmada önemli bir rol oynar. Genellikle absisik asit (ABA) ile zıt etki göstererek tohumun uyanmasına yardımcı olurlar. Bu nedenle, bu etki giberellinlere aittir.
- C) Stoma kapanmasını uyarma: Stomalar, bitki yapraklarında bulunan ve gaz alışverişi ile terlemeyi sağlayan küçük gözeneklerdir. Stomaların kapanması, genellikle su stresi durumunda absisik asit (ABA) hormonu tarafından tetiklenen bir mekanizmadır. Giberellinlerin stoma kapanmasını doğrudan uyarıcı bir etkisi bulunmamaktadır; aksine, büyüme ve gelişmeyi teşvik eden hormonlar oldukları için dolaylı olarak stomaların açılmasına veya su alımına katkıda bulunabilirler. Bu nedenle, bu etki giberellinlere ait değildir.
- D) Partenokarpik meyve oluşumunu sağlama: Partenokarpi, döllenme olmaksızın meyve oluşumu anlamına gelir ve bu durum çekirdeksiz meyvelerin gelişimini sağlar. Giberellinler (oksinlerle birlikte), bazı bitkilerde partenokarpik meyve oluşumunu teşvik edebilir ve bu özellik ticari tarımda da kullanılmaktadır (örneğin, çekirdeksiz üzüm üretimi). Bu nedenle, bu etki giberellinlere aittir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, giberellin hormonunun bitki büyümesi üzerindeki etkileri arasında stoma kapanmasını uyarma yer almaz.
Cevap C seçeneğidir.
