Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, edebi sanatlarımızdan biri olan "benzetme" (teşbih) konusunu ele alacağız. Bir varlığı veya kavramı, başka bir varlığın ya da kavramın özellikleriyle anlatmaya benzetme denir. Benzetmenin dört temel ögesi vardır:
- Benzeyen (Müşebbeh): Özelliği zayıf olan, benzetilen varlık ya da kavram.
- Kendisine Benzetilen (Müşebbehün Bih): Özelliği güçlü olan, benzetme yapılan varlık ya da kavram.
- Benzetme Yönü (Benzetme Ciheti): Benzeyen ile kendisine benzetilen arasındaki ortak özellik. Yani, ne bakımdan benzetildikleri.
- Benzetme Edatı (Benzetme İlgesi): Benzetme ilgisini kuran sözcük (gibi, kadar, sanki, misali, tıpkı vb.).
Şimdi sorumuzdaki dizeyi inceleyelim: "Zalim bir kış soğuğu yüreğimi dondurdu."
- Öncelikle, şairin neyi neye benzettiğine bakalım. Dizede "kış soğuğu" benzetilen, yani Benzeyen'dir.
- Sorunun içeriğinde de belirtildiği gibi, şair soğuğu "zalim birine" benzetmiştir. Bu durumda "zalim biri" de Kendisine Benzetilen'dir.
- Peki, kış soğuğu ile zalim birinin ortak özelliği nedir? Yani kış soğuğu, zalim birine hangi yönden benzetilmiştir? Kış soğuğunun insanı üşütmesi, dondurması, acı vermesi, tıpkı zalim birinin yaptığı gibi kötü bir etki bırakmasıdır. İşte bu ortak özellik, yani "acımasızlık, kötü etki bırakma" durumu "zalim" kelimesiyle ifade edilmiştir.
- Bu durumda, "zalim" sözcüğü, kış soğuğu ile zalim birinin ortak yönünü, yani benzetme sebebini ortaya koyduğu için Benzetme Yönü olarak kullanılmıştır.
- Dizede "gibi", "kadar" gibi bir benzetme edatı bulunmamaktadır.
Bu açıklamalara göre, "zalim" sözcüğü benzetmenin ortak özelliğini, yani benzetme yönünü ifade etmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
