6. "Yukarı kata taşınacağımız için eşyaları topluyoruz." cümlesindeki "yukarı" sözcüğü ile tür bakımından özdeş olan kullanım aşağıdakilerin hangisinde vardır?
A) Yukarı mahallede oturan akrabalarımızı ziyaret ettik.
B) Tırmanış sırasında yukarı bakınca başım döndü.
C) Yukarıdaki daire boşalmış, yeni kiracı arıyorlar.
D) Merdivenleri hızla yukarı çıktı.
Merhaba sevgili öğrencilerim! Bu soruyu adım adım ve dikkatlice inceleyerek doğru cevabı bulalım.
Öncelikle sorudaki cümlenin anlamını ve "yukarı" sözcüğünün bu cümledeki görevini anlamamız gerekiyor.
- Adım 1: "Yukarı kata taşınacağımız için eşyaları topluyoruz." cümlesinde "yukarı" sözcüğü, hangi kata taşınacağımızı belirtiyor. Yani bir yön bildiriyor ve bir ismi (kat) belirtiyor. Bu durumda "yukarı" sözcüğü zarf görevinde kullanılmıştır. Çünkü fiili (taşınmak) etkiliyor.
Şimdi de seçenekleri tek tek inceleyelim:
- Adım 2: A) "Yukarı mahallede oturan akrabalarımızı ziyaret ettik." cümlesinde "yukarı" sözcüğü, mahalleyi niteliyor. Yani bir ismi (mahalle) belirtiyor. Bu durumda "yukarı" sözcüğü sıfat görevinde kullanılmıştır.
- Adım 3: B) "Tırmanış sırasında yukarı bakınca başım döndü." cümlesinde "yukarı" sözcüğü, bakma eyleminin yönünü belirtiyor. Bu durumda "yukarı" sözcüğü zarf görevinde kullanılmıştır. Ancak burada bir ismi nitelemiyor, doğrudan eylemi etkiliyor.
- Adım 4: C) "Yukarıdaki daire boşalmış, yeni kiracı arıyorlar." cümlesinde "yukarıdaki" sözcüğü, daireyi belirtiyor. Yani bir ismi (daire) belirtiyor. "-ki" eki alarak sıfatlaşmış. Bu durumda "yukarıdaki" sözcüğü sıfat görevinde kullanılmıştır.
- Adım 5: D) "Merdivenleri hızla yukarı çıktı." cümlesinde "yukarı" sözcüğü, çıkma eyleminin yönünü belirtiyor. Yani fiili (çıkmak) etkiliyor. Bu durumda "yukarı" sözcüğü zarf görevinde kullanılmıştır.
Gördüğümüz gibi, sorudaki cümlede "yukarı" sözcüğü zarf görevinde kullanılmıştır ve D seçeneğindeki cümlede de aynı görevde kullanılmıştır.
Cevap D seçeneğidir.
