7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde çekimli fiil, olumsuz ve soru şeklinde kullanılmıştır?
A) Bu kitabı okumadın mı?
B) Gelen misafirleri karşıladı.
C) Koşarak geliyordu.
D) Okuyacak kitaplar aldı.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda bizden, çekimli bir fiilin hem olumsuz hem de soru şeklinde kullanıldığı cümleyi bulmamız isteniyor. Haydi, her bir seçeneği adım adım inceleyelim:
-
Çekimli Fiil Nedir? Bir fiilin zaman (geçmiş, şimdiki, gelecek vb.) ve şahıs (ben, sen, o vb.) eklerini alarak cümlede yüklem görevinde kullanılmasıdır. Örneğin, "geldi", "okuyorum", "yazacaklar".
-
Olumsuz Fiil Nedir? Fiilin gerçekleşmediğini veya yapılmadığını bildiren fiildir. Türkçede genellikle "-ma / -me" ekleriyle yapılır. Örneğin, "gelmedi", "okumuyorum", "yazmayacaklar".
-
Soru Şeklinde Fiil Nedir? Fiilin bir soru anlamı taşıdığı durumdur. Türkçede genellikle "mı / mi / mu / mü" soru edatıyla yapılır. Örneğin, "geldi mi?", "okuyor musun?", "yazacaklar mı?".
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
-
A) Bu kitabı okumadın mı?
- Fiil: "okumadın mı?"
- Çekimli mi? Evet, "okumak" fiili, geçmiş zaman (-dı) ve ikinci tekil şahıs (-n) eklerini almıştır.
- Olumsuz mu? Evet, "-ma" olumsuzluk eki kullanılmıştır. (okumadın)
- Soru mu? Evet, "mı" soru edatı kullanılmıştır. (okumadın mı?)
- Bu cümle, aradığımız tüm özellikleri taşımaktadır.
-
B) Gelen misafirleri karşıladı.
- Fiil: "karşıladı"
- Çekimli mi? Evet, "karşılamak" fiili, geçmiş zaman (-dı) ve üçüncü tekil şahıs eklerini almıştır.
- Olumsuz mu? Hayır, olumsuzluk eki yoktur.
- Soru mu? Hayır, soru edatı yoktur.
-
C) Koşarak geliyordu.
- Fiil: "geliyordu"
- Çekimli mi? Evet, "gelmek" fiili, şimdiki zaman (-yor) ve hikaye kipi (-du) eklerini almıştır.
- Olumsuz mu? Hayır, olumsuzluk eki yoktur.
- Soru mu? Hayır, soru edatı yoktur.
-
D) Okuyacak kitaplar aldı.
- Çekimli fiil: "aldı"
- "Aldı" fiili çekimlidir (geçmiş zaman, üçüncü tekil şahıs). Ancak olumsuz ya da soru şeklinde değildir.
- "Okuyacak" kelimesi ise bir fiilimsidir (sıfat-fiil) ve çekimli fiil değildir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, A seçeneğindeki "okumadın mı?" fiilinin hem çekimli, hem olumsuz hem de soru şeklinde kullanıldığını açıkça görüyoruz.
Cevap A seçeneğidir.
