Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen cümlenin fiilinin çatı özelliklerini (öznesine ve nesnesine göre) adım adım inceleyeceğiz. Haydi başlayalım!
- 1. Adım: Cümledeki Fiili Bulalım
- Verilen cümle: "Müdür, toplantıda yeni projeleri tartıştı."
- Bu cümledeki eylem bildiren kelime, yani fiilimiz "tartıştı" kelimesidir.
- 2. Adım: Fiilin Öznesine Göre Çatı Özelliğini (Etken, Edilgen, Dönüşlü, İşteş) Belirleyelim
- Fiilin kim tarafından yapıldığını bulmak için "Kim tartıştı?" diye sorarız. Cevap: "Müdür".
- Eylemi yapan (Müdür) cümlede açıkça belirtilmiş ve fiil bu eylemi doğrudan yapan özneyi gösteriyor.
- Fiil kökü "tartış-" olup, fiilde edilgenlik (-l, -n) veya dönüşlülük (-n) ekleri bulunmamaktadır.
- Bu durumda, fiilimiz Etken çatılıdır. (Eylemi yapan bellidir ve fiil bu özneyi gösterir.)
- 3. Adım: Fiilin Nesnesine Göre Çatı Özelliğini (Geçişli, Geçişsiz) Belirleyelim
- Bir fiilin geçişli olup olmadığını anlamak için fiile "Neyi?", "Kimi?" veya "Ne?" sorularını sorarız. Eğer bu sorulara cevap alabiliyorsak, fiil geçişlidir; alamıyorsak geçişsizdir.
- Fiilimiz "tartıştı". Şimdi soralım: "Müdür neyi tartıştı?" veya "Neyi tartıştı?"
- Cümlede bu sorunun cevabı "yeni projeleri" olarak verilmiştir. "Yeni projeleri" kelime grubu, fiilin doğrudan etkilediği nesnedir (belirtili nesne).
- Fiilimiz nesne alabildiği için Geçişli çatılıdır.
- 4. Adım: Sonucu Değerlendirelim
- Yaptığımız incelemeler sonucunda, "tartıştı" fiilinin öznesine göre Etken, nesnesine göre ise Geçişli olduğunu bulduk.
- Bu özellikler A seçeneğinde doğru bir şekilde bir araya getirilmiştir.
Cevap A seçeneğidir.
