Bir radyoaktif maddenin aktivitesi 8 yılda 1/16'sına düşmektedir. Bu maddenin yarı ömrü kaç yıldır?
A) 1 yılMerhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, radyoaktif bir maddenin aktivitesinin belirli bir sürede ne kadar azaldığı bilgisi verilmiş ve bizden bu maddenin yarı ömrünü bulmamız isteniyor. Radyoaktif bozunma ve yarı ömür kavramlarını kullanarak adım adım bu soruyu çözelim.
Soruda bize verilen bilgiler şunlardır:
Bizden istenen ise maddenin yarı ömrü ($T_{1/2}$) değeridir.
Radyoaktif bir maddenin aktivitesi, her bir yarı ömür geçtiğinde yarıya iner. Bu ilişkiyi matematiksel olarak şu formülle ifade ederiz:
$A_t = A_0 \times (\frac{1}{2})^n$
Burada;
Soruda aktivitenin $rac{1}{16}$'sına düştüğü belirtilmiş. Yani $A_t = A_0 \times rac{1}{16}$.
Şimdi bu iki ifadeyi eşitleyelim:
$A_0 \times (\frac{1}{2})^n = A_0 \times rac{1}{16}$
Eşitliğin her iki tarafındaki $A_0$ değerlerini sadeleştirelim:
$(\frac{1}{2})^n = rac{1}{16}$
Şimdi $rac{1}{16}$ ifadesini $rac{1}{2}$'nin bir kuvveti olarak yazalım. $16 = 2^4$ olduğundan:
$(\frac{1}{2})^n = (\frac{1}{2})^4$
Bu eşitlikten, geçen yarı ömür sayısının $n=4$ olduğunu buluruz. Yani 8 yıl içinde 4 tane yarı ömür geçmiştir.
Geçen toplam süre ($t$), yarı ömür sayısı ($n$) ve yarı ömür ($T_{1/2}$) arasındaki ilişki şöyledir:
$n = rac{t}{T_{1/2}}$
Biz $n=4$ ve $t=8$ yıl olarak bulduk. Bu değerleri formülde yerine koyalım:
$4 = rac{8 \text{ yıl}}{T_{1/2}}$
$T_{1/2}$'yi yalnız bırakmak için denklemi düzenleyelim:
$T_{1/2} = rac{8 \text{ yıl}}{4}$
$T_{1/2} = 2 \text{ yıl}$
Buna göre, radyoaktif maddenin yarı ömrü 2 yıldır.
Cevap B seçeneğidir.