Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilen bir kanun, Cumhurbaşkanı tarafından onaylandıktan sonra Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girer. Ancak Cumhurbaşkanı, bazı durumlarda kanunu tekrar görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderme yetkisine sahiptir.
Bu durum, yasama sürecinde yasama organı ile yürütme organı arasındaki hangi ilişkiyi ve denge mekanizmasını göstermektedir?
A) Yasama organının yürütme organını denetlemesi
B) Yürütme organının yasama organını denetlemesi
C) Yasama organının kendi içindeki denge mekanizması
D) Yargı organının yasama sürecine müdahalesi
Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bu soruyu çözerken, yasama ve yürütme organları arasındaki ilişkiyi ve güçler ayrılığı ilkesini anlamamız gerekiyor. Unutmayın, devletin temel organları arasında bir denge ve denetleme mekanizması olmalıdır.
Şimdi adım adım soruyu inceleyelim:
- Kanunların Yürürlüğe Giriş Süreci: Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bir kanun kabul eder. Bu kanun, Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulur. Cumhurbaşkanı onayladıktan sonra Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girer.
- Cumhurbaşkanı'nın Kanunu Geri Gönderme Yetkisi: Cumhurbaşkanı, kabul edilen bir kanunu beğenmezse veya bazı eksiklikler görürse, tekrar görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderebilir. İşte bu nokta çok önemli!
- Denge Mekanizması: Cumhurbaşkanı'nın kanunu geri gönderme yetkisi, yürütme organının (Cumhurbaşkanı) yasama organının (TBMM) üzerinde bir denetim yetkisi olduğunu gösterir. Bu, yasama organının yaptığı bir işleme yürütme organının müdahale edebilmesidir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Yasama organının yürütme organını denetlemesi: Bu seçenek yanlıştır. Çünkü soruda anlatılan durumda, yürütme organı (Cumhurbaşkanı) yasama organını (TBMM) denetlemektedir.
- B) Yürütme organının yasama organını denetlemesi: Bu seçenek doğrudur. Cumhurbaşkanı'nın kanunu geri gönderme yetkisi, yürütme organının yasama organını denetlemesinin bir örneğidir.
- C) Yasama organının kendi içindeki denge mekanizması: Bu seçenek yanlıştır. Soruda anlatılan durum, yasama organının kendi içindeki bir denge mekanizması değil, yasama ve yürütme arasındaki bir denge mekanizmasıdır.
- D) Yargı organının yasama sürecine müdahalesi: Bu seçenek yanlıştır. Soruda yargı organının yasama sürecine müdahalesinden bahsedilmemektedir.
Bu nedenle, doğru cevap yürütme organının yasama organını denetlemesidir. Bu durum, güçler ayrılığı ilkesinin bir gereği olarak, devlet organları arasındaki dengeyi sağlamaya yöneliktir.
Cevap B seçeneğidir.
