Bir ülkenin yıllık bütçesi, devletin bir mali yıl içinde elde etmeyi planladığı gelirleri ve yapmayı öngördüğü harcamaları gösteren kapsamlı bir plandır. Bu planın hazırlanması ve yasama organı tarafından onaylanması, hükümetin mali disiplinini sağlamak ve kamu kaynaklarının etkin kullanımını denetlemek açısından büyük önem taşır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin devlet bütçesini görüşme ve onaylama yetkisi, yasama organının hangi önemli işlevi kapsamında değerlendirilir?
A) Kanun yapma
B) Hükümeti denetleme
C) Uluslararası anlaşmaları onaylama
D) Genel ve özel af ilan etme
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözerken devlet bütçesinin ne anlama geldiğini ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) bu konudaki rolünü anlamamız gerekiyor. Devlet bütçesi, devletin gelir ve gider tahminlerini içeren bir plan olup, TBMM tarafından onaylanması gerekmektedir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kanun yapma: Kanun yapma, TBMM'nin en temel görevlerinden biridir. Ancak devlet bütçesini görüşmek ve onaylamak, doğrudan yeni bir kanun yapmak anlamına gelmez. Bütçe, mevcut kanunlar çerçevesinde gelir ve giderlerin planlanmasıdır.
- B) Hükümeti denetleme: İşte doğru cevap bu! Devlet bütçesi, hükümetin bir yıllık mali planını içerir. TBMM, bütçeyi onaylayarak hükümetin bu planı nasıl uygulayacağını denetleme yetkisine sahip olur. Bütçe görüşmeleri sırasında milletvekilleri, hükümetin harcamalarını ve gelir politikalarını sorgulayabilir, eleştirebilir ve değişiklikler önerebilir. Bu süreç, hükümetin mali disiplinini sağlamak ve kamu kaynaklarının etkin kullanımını denetlemek için çok önemlidir.
- C) Uluslararası anlaşmaları onaylama: Uluslararası anlaşmaların onaylanması da TBMM'nin yetkisindedir, ancak bütçe görüşmeleriyle doğrudan ilgili değildir. Uluslararası anlaşmalar farklı bir süreç izler.
- D) Genel ve özel af ilan etme: Genel ve özel af ilan etmek de TBMM'nin yetkisindedir, ancak bu da bütçe görüşmeleriyle alakalı bir durum değildir. Af ilanları, ceza hukukunu ilgilendiren ayrı bir konudur.
Gördüğünüz gibi, devlet bütçesini görüşme ve onaylama yetkisi, TBMM'nin hükümeti denetleme işlevi kapsamında değerlendirilir. Bütçe, hükümetin mali performansının bir göstergesi olduğu için, TBMM bu süreçte hükümeti yakından takip eder ve hesap sorar.
Cevap B seçeneğidir.
