Lozan Barış Antlaşması'nda çözüme kavuşturulan konular arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Boğazların yönetimi
B) Kapitülasyonlar
C) Osmanlı borçları
D) Hatay'ın Türkiye'ye katılması
Sevgili öğrenciler, bu soruda Lozan Barış Antlaşması'nda ele alınan ve çözüme kavuşturulan konuları hatırlamamız isteniyor. Lozan Barış Antlaşması, yeni Türk Devleti'nin uluslararası alanda tanınmasını sağlayan ve Türkiye Cumhuriyeti'nin tapu senedi niteliğinde olan çok önemli bir belgedir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Boğazların yönetimi: Lozan Barış Antlaşması'nda Boğazlar konusu önemli bir yer tutmuştur. Antlaşmaya göre Boğazlar, uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecek ve her iki yakası askerden arındırılacaktı. Bu durum, Türkiye'nin egemenliğini tam anlamıyla sağlamasa da, Boğazların statüsü Lozan'da belirlenmiştir. Dolayısıyla bu konu Lozan'da çözüme kavuşturulmuştur.
- B) Kapitülasyonlar: Osmanlı Devleti'nin ekonomik ve hukuki bağımsızlığını kısıtlayan kapitülasyonlar, Lozan Barış Antlaşması ile tamamen ve kesin olarak kaldırılmıştır. Bu, Türkiye'nin tam bağımsızlığı için atılan en önemli adımlardan biriydi. Dolayısıyla bu konu Lozan'da çözüme kavuşturulmuştur.
- C) Osmanlı borçları: Osmanlı Devleti'nden kalan borçlar (Düyun-u Umumiye), Lozan'da ele alınan ve çözüme kavuşturulan bir diğer önemli konuydu. Bu borçlar, Osmanlı İmparatorluğu'ndan ayrılan devletler arasında ve Türkiye Cumhuriyeti arasında paylaştırılmıştır. Dolayısıyla bu konu Lozan'da çözüme kavuşturulmuştur.
- D) Hatay'ın Türkiye'ye katılması: Hatay meselesi, Lozan Barış Antlaşması'nda doğrudan çözüme kavuşturulan bir konu değildir. Lozan'da Türkiye'nin güney sınırı, 1921 Ankara Antlaşması'na göre belirlenmiş ve Hatay (İskenderun Sancağı) Fransa mandasındaki Suriye sınırları içinde kalmıştır. Hatay'ın Türkiye'ye katılması süreci, 1930'lu yılların sonlarında, Fransa'nın Suriye'den çekilme kararı almasıyla hızlanmış ve 1939 yılında Hatay Devleti'nin kendi meclisinin kararıyla Türkiye'ye katılmasıyla gerçekleşmiştir. Bu olay, Lozan Antlaşması'ndan çok sonraki bir gelişmedir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Boğazların yönetimi, kapitülasyonlar ve Osmanlı borçları Lozan Barış Antlaşması'nda çözüme kavuşturulan konular arasındadır. Ancak Hatay'ın Türkiye'ye katılması, Lozan'dan çok sonra gerçekleşen ayrı bir süreçtir.
Cevap D seçeneğidir.
