0,04 M H₂SO₄ çözeltisinin pH değeri kaçtır? (H₂SO₄ tamamen iyonlaşır ve 2 H⁺ iyonu verir)
A) 1,1Bu soruyu çözmek için adım adım ilerleyelim. Amacımız, verilen sülfürik asit çözeltisinin pH değerini bulmaktır.
1. Sülfürik Asidin (H₂SO₄) Özelliğini Anlayalım:
Soru metninde belirtildiği gibi, sülfürik asit ($ \text{H}_2\text{SO}_4 $) kuvvetli bir asittir ve suda tamamen iyonlaşır. En önemlisi, her bir $ \text{H}_2\text{SO}_4 $ molekülü iki adet $ \text{H}^+ $ (hidrojen iyonu) verir. Bu, onun diprotik (iki protonlu) bir asit olduğu anlamına gelir.
2. İyonlaşma Denklemini Yazalım:
Sülfürik asidin suda iyonlaşma denklemi şu şekildedir:
$ \text{H}_2\text{SO}_4 \text{(aq)} \rightarrow 2\text{H}^+\text{(aq)} + \text{SO}_4^{2-}\text{(aq)} $
Bu denklemden de görüldüğü gibi, 1 mol $ \text{H}_2\text{SO}_4 $ iyonlaştığında 2 mol $ \text{H}^+ $ iyonu oluşur.
3. H⁺ İyonu Derişimini Hesaplayalım:
Bize verilen $ \text{H}_2\text{SO}_4 $ çözeltisinin derişimi $ 0.04 \text{ M} $ (molar) olarak verilmiştir. Yukarıdaki iyonlaşma denklemine göre, $ \text{H}^+ $ iyonlarının derişimi, $ \text{H}_2\text{SO}_4 $ derişiminin iki katı olacaktır:
$ [\text{H}^+] = 2 \times [\text{H}_2\text{SO}_4] $
$ [\text{H}^+] = 2 \times 0.04 \text{ M} $
$ [\text{H}^+] = 0.08 \text{ M} $
Yani, çözeltideki hidrojen iyonu derişimi $ 0.08 \text{ M} $'dir.
4. pH Değerini Hesaplayalım:
pH değeri, hidrojen iyonu derişiminin negatif logaritması alınarak bulunur. Formül şöyledir:
$ \text{pH} = -\log[\text{H}^+] $
Bulduğumuz $ [\text{H}^+] $ değerini formülde yerine koyalım:
$ \text{pH} = -\log(0.08) $
Bu ifadeyi daha kolay hesaplamak için $ 0.08 $ sayısını üslü ifade olarak yazabiliriz: $ 0.08 = 8 \times 10^{-2} $.
$ \text{pH} = -\log(8 \times 10^{-2}) $
Logaritma özelliklerini kullanarak ifadeyi açalım ($ \log(a \times b) = \log a + \log b $):
$ \text{pH} = -(\log 8 + \log 10^{-2}) $
Logaritma özelliklerini kullanmaya devam edelim ($ \log a^b = b \log a $ ve $ \log 10^x = x $):
$ \text{pH} = -(\log 2^3 - 2) $
$ \text{pH} = -(3 \log 2 - 2) $
Genellikle $ \log 2 $ değeri yaklaşık olarak $ 0.3 $ olarak kabul edilir. Bu değeri yerine koyalım:
$ \text{pH} = -(3 \times 0.3 - 2) $
$ \text{pH} = -(0.9 - 2) $
$ \text{pH} = -(-1.1) $
$ \text{pH} = 1.1 $
Bu durumda, $ 0.04 \text{ M H}_2\text{SO}_4 $ çözeltisinin pH değeri $ 1.1 $'dir.
Cevap A seçeneğidir.