Liken, alg ve mantarın birlikte yaşadığı bir organizmadır. Alg, fotosentez yaparak besin üretir ve mantarla paylaşır; mantar ise alge su ve mineral sağlar.
Bu ilişki türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Mutualizm
B) Kommensalizm
C) Parazitizm
D) Av-avcı ilişkisi
Sevgili öğrenciler, bu soru doğadaki canlılar arasındaki harika ilişkileri anlamamızı istiyor. Liken örneği, bu ilişkilerin en güzel örneklerinden biridir. Hadi birlikte adım adım inceleyelim:
- Soruyu Anlayalım: Soru bize likenlerin alg (su yosunu) ve mantarın bir araya gelerek oluşturduğu bir yaşam birliği olduğunu söylüyor. Bu birlikte yaşamda, algin fotosentez yaparak besin ürettiği ve bu besini mantarla paylaştığı belirtiliyor. Karşılığında ise mantarın alge su ve mineral sağladığı ifade ediliyor.
- İlişkinin Özelliğini Belirleyelim: Bu ilişkide alg, fotosentez yaparak ürettiği besinleri mantarla paylaşarak mantara enerji ve yaşam kaynağı sağlar. Mantar ise alge su ve mineraller sağlayarak onun kurak ortamlarda bile yaşayabilmesine ve fotosentez yapabilmesine yardımcı olur. Gördüğümüz gibi, bu ilişkide hem alg hem de mantar birbirlerinden karşılıklı olarak fayda sağlıyorlar. Her iki taraf da bu birliktelikten kazançlı çıkıyor.
- Seçenekleri İnceleyelim: Bu kısımda, verilen ilişki türlerini tanımlayarak liken ilişkisiyle karşılaştıracağız.
A) Mutualizm: İki farklı türden canlının birbirine karşılıklı olarak fayda sağladığı bir ilişki türüdür. Her iki taraf da bu birliktelikten kazançlı çıkar.
B) Kommensalizm: Bir canlının fayda sağladığı, diğer canlının ise bu ilişkiden ne fayda ne de zarar gördüğü bir ilişki türüdür.
C) Parazitizm: Bir canlının (parazit) diğer canlının (konak) üzerinde veya içinde yaşayarak ondan besin veya barınak sağladığı ve konağa zarar verdiği bir ilişki türüdür.
D) Av-avcı ilişkisi: Bir canlının (avcı) başka bir canlıyı (av) besin olarak tüketmek amacıyla yakalayıp öldürdüğü bir ilişki türüdür.
- Doğru Seçeneği Bulalım: Liken örneğinde alg ve mantarın birbirlerine karşılıklı olarak fayda sağladığını açıkça görüyoruz. Alg besin veriyor, mantar su ve mineral veriyor. Bu karşılıklı fayda sağlama durumu, "Mutualizm" kavramıyla birebir örtüşmektedir. Bu tür ilişkiler doğanın dengesi için çok önemlidir ve canlıların zorlu koşullarda bile hayatta kalmasına yardımcı olur.
Cevap A seçeneğidir.
