La Fontaine'den uyarlanan bir hikâyede, karınca ile ağustos böceği arasında şu diyalog geçer:
Karınca: "Yaz boyu neden çalışmadın?"
Ağustos Böceği: "Şarkı söyleyip eğlendim!"
Bu metinde karınca ve ağustos böceğinin konuşturulması hangi sanatın göstergesidir?
A) İntak
B) Teşhis
C) Mübalağa
D) Tevriye
Sevgili öğrenciler, bu soru metinde geçen karınca ve ağustos böceğinin diyalogundan yola çıkarak hangi söz sanatının kullanıldığını bulmamızı istiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- İntak: Bu söz sanatı, cansız varlıkları veya hayvanları insan gibi konuşturma sanatıdır. Metinde karınca ve ağustos böceğinin karşılıklı konuşması, yani diyalog kurması, doğrudan bu sanatın bir göstergesidir. Hayvanlar, insanlara özgü bir eylem olan konuşmayı gerçekleştirmektedir.
- Teşhis (Kişileştirme): Bu söz sanatı, cansız varlıklara veya hayvanlara insana ait özellikler verme sanatıdır. Örneğin, "rüzgar uluyor" veya "ağaçlar fısıldıyor" gibi. Karınca ve ağustos böceğinin çalışması, eğlenmesi gibi insani özellikler taşıması teşhistir. Ancak, teşhis sadece özellik vermekle kalırken, intak bu özelliklere ek olarak konuşturma eylemini de içerir. Yani her intak aynı zamanda teşhistir, ama her teşhis intak değildir. Soru doğrudan "konuşturulması" eylemini vurguladığı için intak daha kapsayıcı ve doğru bir cevaptır.
- Mübalağa (Abartma): Bu söz sanatı, bir şeyi olduğundan çok daha büyük, küçük, güzel veya çirkin gösterme sanatıdır. Metinde herhangi bir abartma ifadesi bulunmamaktadır.
- Tevriye: Bu söz sanatı, iki anlamı olan bir sözcüğün, yakın anlamını değil de uzak anlamını kastederek kullanma sanatıdır. Metinde bu türden bir kelime oyunu veya anlam derinliği yoktur.
Metinde karınca ve ağustos böceğinin karşılıklı konuşması, yani "konuşturulması" eylemi açıkça belirtildiği için, bu durum doğrudan İntak sanatının tanımına uymaktadır. İntak, hayvanların veya cansız varlıkların insan gibi konuşmasıdır.
Cevap A seçeneğidir.
