Edebi akımlar kronolojik sıralaması Test 1

19. yüzyılın ikinci yarısında realizme tepki olarak doğan, şiirde biçim mükemmelliğini, nesnelliği ve "sanat için sanat" anlayışını savunan akım aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sembolizm
B) Parnasizm
C) Natüralizm
D) Empresyonizm

Bu soruyu doğru bir şekilde çözmek için, verilen akım özelliklerini dikkatlice incelemeli ve seçeneklerdeki akımların temel nitelikleriyle karşılaştırmalıyız.

• Soru İçeriğinin Analizi:
  • Akımın doğuş zamanı: 19. yüzyılın ikinci yarısı.
  • Doğuş sebebi: Realizme tepki olarak ortaya çıkması.
  • Temel özellikleri:
    • Şiirde biçim mükemmelliği.
    • Nesnellik (objektiflik).
    • "Sanat için sanat" anlayışı.
• Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
  • A) Sembolizm: Sembolizm, 19. yüzyılın sonlarında Parnasizme ve realizme tepki olarak doğmuştur. Şiirde anlamı doğrudan değil, semboller aracılığıyla, sezgisel ve müzikal bir dille ifade etmeyi amaçlar. Biçim mükemmelliği önemli olsa da, nesnellik yerine öznelliği ve iç dünyayı ön planda tutar. "Sanat için sanat" anlayışına yakın olsa da, soruda belirtilen "nesnellik" ve "biçim mükemmelliği" vurgusu Parnasizm'i daha iyi tanımlar.
  • B) Parnasizm: Parnasizm, 19. yüzyılın ikinci yarısında, özellikle Romantizmin aşırı duygusallığına ve Realizmin günlük yaşamı sanatsal olmayan bir dille ele almasına tepki olarak ortaya çıkmıştır. Parnasistler, şiirde kusursuz bir biçim, ölçü, uyak ve ritim arayışındadırlar. Şiiri bir kuyumcu titizliğiyle işlerler. Şairin kişisel duygularını şiire katmaktan kaçınarak nesnel bir tutum sergilerler. En temel ilkelerinden biri "sanat için sanat" anlayışıdır; yani sanatın amacı güzellik yaratmak olmalı, toplumsal veya ahlaki bir işlevi olmamalıdır. Bu özellikler, soruda verilen tüm kriterlerle birebir örtüşmektedir.
  • C) Natüralizm: Natüralizm, Realizmin aşırıya kaçmış bir devamı ve uzantısıdır, ona tepki olarak doğmamıştır. Bilimsel determinizmi, soyaçekim ve çevre faktörlerinin insan üzerindeki etkilerini vurgular. Hayatın çirkin ve acımasız yönlerini bile olduğu gibi, deneysel bir yaklaşımla yansıtır. "Sanat için sanat" anlayışı yerine, toplumsal gerçekleri gözlemleme ve açıklama amacı güder.
  • D) Empresyonizm (İzlenimcilik): Empresyonizm, öncelikle resim sanatında ortaya çıkmış, daha sonra edebiyatı da etkilemiş bir akımdır. Nesnelerin dış görünüşünden çok, sanatçının o anki izlenimlerini, duygu ve düşüncelerini yansıtmayı hedefler. Subjektiflik ve anlık algılar ön plandadır. Nesnellik ve biçim mükemmelliği gibi Parnasizme özgü katı kurallara sahip değildir.
• Sonuç: Verilen tüm özellikler (19. yüzyılın ikinci yarısı, realizme tepki, şiirde biçim mükemmelliği, nesnellik, "sanat için sanat" anlayışı) Parnasizm akımını işaret etmektedir.

Cevap B seçeneğidir.