Osmanlı Dağılma Dönemi test çöz AYT Test 1

Osmanlı Devleti'nin dağılma sürecinde, "Düyun-u Umumiye İdaresi" hangi padişah döneminde kurulmuştur?

A) II. Mahmut
B) Abdülmecid
C) Abdülaziz
D) II. Abdülhamit

Sevgili öğrenciler,

Osmanlı Devleti'nin dağılma sürecinde önemli bir dönüm noktası olan "Düyun-u Umumiye İdaresi"nin hangi padişah döneminde kurulduğunu adım adım inceleyelim:

• Düyun-u Umumiye İdaresi Nedir? Osmanlı Devleti, 19. yüzyılın ortalarından itibaren özellikle Kırım Savaşı sonrası dönemde Avrupa devletlerinden yüksek faizli dış borçlar almaya başlamıştır. Bu borçlar zamanla ödenemez hale gelmiş ve devlet maliyesi büyük bir krize girmiştir. Düyun-u Umumiye İdaresi (Genel Borçlar Yönetimi), Osmanlı Devleti'nin dış borçlarını ödeyememesi üzerine, alacaklı Avrupalı devletler tarafından kurulmuş uluslararası bir kurumdur. Bu kurum, Osmanlı Devleti'nin bazı gelir kaynaklarına (tütün, tuz, pul, alkollü içkiler, ipek vb. vergileri) doğrudan el koyarak borçları tahsil etmekle görevlendirilmiştir. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin ekonomik bağımsızlığını büyük ölçüde kaybetmesi anlamına geliyordu.
• Kuruluş Süreci: Osmanlı Devleti, 1875 yılında borçlarını ödeyemeyeceğini ilan ederek moratoryum (borç erteleme) kararı almıştır. Bu durum, alacaklı devletler arasında büyük tepkiye yol açmıştır. Uzun süren müzakereler sonucunda, 1881 yılında "Muharrem Kararnamesi" adı verilen bir ferman yayımlanmıştır. Bu kararname ile Düyun-u Umumiye İdaresi resmen kurulmuştur.
• Padişah Dönemi: Muharrem Kararnamesi'nin yayımlandığı ve Düyun-u Umumiye İdaresi'nin kurulduğu 1881 yılı, Osmanlı tahtında II. Abdülhamit'in bulunduğu döneme denk gelmektedir. II. Abdülhamit, 1876-1909 yılları arasında hüküm sürmüştür.
• Diğer Seçeneklerin Değerlendirilmesi: Şimdi de diğer seçeneklerin neden doğru olmadığını inceleyelim:

  A) II. Mahmut (1808-1839): Bu dönemde Osmanlı Devleti henüz dış borçlanmaya başlamamıştı. Dolayısıyla Düyun-u Umumiye'nin kurulması söz konusu değildir.

  B) Abdülmecid (1839-1861): Osmanlı Devleti ilk dış borcunu Kırım Savaşı sırasında (1854) bu dönemde almıştır, ancak Düyun-u Umumiye henüz kurulmamıştır. Borçlar bu dönemde alınmaya başlansa da, ödeme krizi ve idarenin kuruluşu daha sonraki bir döneme aittir.

  C) Abdülaziz (1861-1876): Bu dönemde dış borçlanma hızla artmış ve devlet maliyesi iflasın eşiğine gelmiştir. Hatta borçların ödenemeyeceği bu dönemde ilan edilmiştir (1875 moratoryumu). Ancak Düyun-u Umumiye'nin resmen kuruluşu Abdülaziz'in tahttan indirilmesinden ve vefatından sonradır.

  D) II. Abdülhamit (1876-1909): Düyun-u Umumiye İdaresi, 1881 yılında yayımlanan Muharrem Kararnamesi ile II. Abdülhamit döneminde kurulmuştur. Bu dönem, Osmanlı Devleti'nin mali bağımsızlığını büyük ölçüde kaybettiği bir süreci temsil eder.

Bu bilgiler ışığında, Düyun-u Umumiye İdaresi'nin II. Abdülhamit döneminde kurulduğu açıkça görülmektedir.

Cevap D seçeneğidir.